-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Ona tili va bolalar adabiyoti fanidan ilmiy termin va tushunchalar
B.S.Jamilova, F.S.Safarov,Tilshunoslik,
-
Ўзбекча-русча луғат
О.Азизов, З.Ризаева,В наше время, когда идёт глобальная перестройка во всех областях политической, экономической, культурной жизни нашего общества и проблема интернационального воспитания нашего народа, особенно молодёжи, процесс двуязычия, взаимодействие русского и национальных языков имеют исключительно важное значение прочно утвердился интернациональный принцип интенсивно развивающегося двуязычия.
-
Ўзбек тилининг алфавитли-частотали луғати
С. Муҳамедов,Бу ўзбек тилининг алфавитли-частотали луғати тузилиши жиҳатидан ўзбек тилшунослигида биринчи тажрибадир. Ундан мақсад газета материаллари асосида ўзбек тилининг лексик ҳамда грамматик структурасини чуқур ва ҳар томонлама ўрганиш, норма томонидан қанчалик чегараланиши ва тилда содир бўлаётган ўзгаришларни аниқлашдир. Луғат илмий ходимлар, аспирантлар, олий ўқув юртларининг ўқитувчи ва студентларига мўлжалланган.
-
Арабча-ўзбекча луғати
Ушбу арабча-ўзбекча луғат араб тили дарси ўқитиладиган мактабларнинг ўқувчилари учун мўлжалланган бўлиб, 5 минг сўз бирликлари ва иборалардан ташкил топган. Луғат ўқувчиларга унча мураккаб бўлмаган бадиий, илмий текстларни тушуниш ва ўзбек тилига таржима қилишни таъминлайди. Мазкур луғатдаги сўзларни мукаммал ўзлаштириш ўқувчиларга дарсларда ўрганилаётган грамматик материалларни янада чуқурроқ билиш, ёзма ва оғзаки нутқ кўникмаларини ўстириш, махсус мавзуларда суҳбатлар ўтказиш ёкн текстлар тузншда ёрдам беради.
-
Ўзбек тилининг паремиологик луғати
Ҳ.Бердиёров, Р.Расулов,Олимларнинг аниқлашларича, ҳар бир киши тилимиздаги 800 га яқин мақол, матал ёки афоризм ҳақида тушунчага эга бўлади. Лекин тилнинг паремиологик бойлиги бир неча ўн минглаб паремаларни ўз ичига олади. Ҳозирги ўзбек (рус ёки бошқа) адабий тилини яхшироқ;, мукаммалроқ билиш учун ўша тилнинг фонетикаси, грамматикаси, лексикаси билан бир қаторда унинг бой паремиологик меросини ҳам чуқур эгаллаш лозим. Шунга кўра кейинги йилларда жаҳон ва рус тилшунослиги ҳамда лингводидактикасида паремиологик луғат-минимумлар,' паремиологик ўқув луғатлари тузишга катта эътибор берилмоқда.
-
Ўзбек тили омонимларининг изоҳли луғати
Ш. Раҳматуллаев,Ҳозирги ўзбек тилидаги омолексемалар акс эттирилган бу луғатда 497 омоифода остига бирлашувчи 1160 дан ортиқ лексемалар тасвирланди. Дастлабки омолексемаларга тарихий-этимологик изоҳ берилиб, кейин маъноси таърифланди, русча эквиваленти кўрсатилгач, шу омонимдан ясалган лексемалар саналди, сўнгра бу омоним қатнашадиган бирикма, гап берилиб, охирида текстли мисол келтирилди.
-
Ўзбек тили антонимларининг изоҳли луғати
Ш.Раҳматуллаев,Бу луғат ҳозирги ўзбек тилидаги антонимларнинг дастлабки луғати бўлиб, унда 495 антонимик группага бирлашувчи 1800 га яқин антонимик жуфтлик тасвирланган. Антонимик муносабат лек-сик маънолараро белгиланиб, антонимларнинг маъноси таърифланган ва мисоллар келтирилган.
-
Ўзбек тили синонимларининг изоҳли луғати
А.Ҳожиев,Синонимлар - талаффузи, ёзилиш ҳар хил, бирлаштирувчи маъноси бир хил (умумий) бўлган, қўшимча маъно нозиклги, эмоционал буёғи, қўлланиши каби бир қатор хусусиятлари билан ўзаро фарқланадиган сўзлардир. Ана шундай умумий (бирлаштирувчи) маъно билан ўзаро боғланувчи сўзлар группаси синонимик қаторни ташкил этади.
-
Русча-интернационал сўзлар изоҳли луғати
Олим Усмон, Ренат Дониёров,Ушбу луғат кенг ўқувчилар оммаси учун мўлжалланган бўлиб, рус тилидан ва у орқали Европа тилларидан ўзлаштирилган русча-интернационал сўзларга қисқача изоҳ беришни мақсад қилиб қўяди. Терминологик изоҳли луғат характерига эга бўлган бу асарга ижтимоий-сиёсий ва илмий-оммабоп адаби ётларда ҳамда газета ва журнал саҳифаларида тез-тез учраб турадигаи сўзлар, илмий, ихтисосий ва соҳавий терминлар киритилган.
-
Русча интернационал сўзлар изоҳли луғати
Олим Усмон, Ренат Дониёров,Ушбу луғат кенг ўқувчилар оммаси учун мўлжалланган бўлиб, рус тилидан ва у орқали Европа тилларидан ўзлаштирилган русча-интернационал сўзларга қисқача изоҳ беришни мақсад қилиб қўяди. Терминологик изоҳли луғат характерига эга бўлган бу асарга ижтимоий-сиёсий ва илмий-оммабоп адаби ётларда ҳамда газета ва журнал саҳифаларида тез-тез учраб турадигаи сўзлар, илмий, ихтисосий ва соҳавий терминлар киритилган.
-
Reduplikatsiya va uning funksional-lisoniy xususiyatlari
Rahimova G.Y.,Mazkur monografiyada ingliz va o‘zbek tillaridagi reduplikatsiya hosil bo‘lish tizimi, takrorning strukturaviy-semantik tabiati qiyoslangan holda reduplikativ so‘zlarning turlari hamda modellari yoritib berilgan. Reduplikativ so‘zlarning ingliz va o‘zbek tillardagi fonetik-fonologik va morfem tuzilishlari tahlil qilinib, binar ko‘rinishdagi morfonologik tasnifi ochib berilgan. Monografiya mazkur muammo doirasida ilmiy-tadqiqot ishini olib borayotgan ilmiy tadqiqotchilar, ingliz va o‘zbek filologiyasi fakultetining bakalavriat hamda magistratura ta’lim yo‘nalishlarida “Tilshunoslikka kirish”, “Umumiy tilshunoslik”, “Leksikologiya”, “Morfonologiya”, “Stilistika”, “Derivatsiya nazariyasi” kabi fanlardan ma’ruza va amaliy mashg‘ulot darslarida, shuningdek, shu fanlarga oid darslik, o‘quv qo‘llanmalari tayyorlashda manba bo‘lib xizmat qiladi.
-
ДИФФЕРЕНЦИАЛ ПСИХОЛОГИЯ ФАНИДАН
ХАЛИЛОВА Н.И.,Мазкур маъруза матни педагогика ва психология таьлим йуналиши учун мулжалланган булиб, инсонлар уртасидаги индивидуал фарклар, олий нерв фаолияти типлари ва индивидуал типлогик хусусиятлар буйича дастлабки билимлар куникма ва малакалар беришни белгилаб беоади.
-
O`zbek tilining imlo lug`ati
Jomonov R.,Ushbu lotin yozuvidagi o`tish munosabati bilan Tilshunoslik instituti xodimlari o`zbek tilida faol ishlatilatiladigan so`zlar lug`atini tuzib, keng o`quvchilar ommasiga mo`ljallangan.
-
Илмий тадқиқот асослари
Ш. Раҳматуллаев,Ўқув қўлланма университет ўзбек филологияси факультети магистратура босқичининг тил гуруҳи талабалари учун ёзилди. Унда тил бўйича илмий иш олиб бориш учун зарур асосий талабалар илмий иш олиб боришга тайёргарлик даври ва илмий ишни ёзиш жараёни каби масалалар баён қилинади. Қўлланмадан дипломантлар, илмий тадқиқот иши билан шуғулланувчи ёш мутахассислар ва аспирантлар ҳам фойдаланади.
-
ILMIY TADQIQOT ASOSLARI
Islomjon Yoqubov,Qo'llanmada ilmiy tadqiqot jarayoni, tadqiqotga tayyorgarlik ko‘rish, yozishdan tortib ilmiy ish “janr”lari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari-yu, bevosita katta ilmiy tadqiqotla, ularning istiqboldagi shakllari bilan bog‘liq bir qator masalalar qamrab olingan. Risola talabalr, tadqiqotchi-aspirantlar, mutaxassis ilmiy rahbar-o‘qituvchilar, oliy ta’lim dargohlari bilan o‘z faoliyatlarini bog‘lagan tarmoq rahbarlari, muhandis-texnologlari, kichik korxonalar, firmalar, trestlar, zavodlar, shuningdek, tarmoq ilmiy-tadqiqot hamda loyihalash institutlari, konstruktorlik byurolari, peshqadam sex hodimlariga mo‘ljallangan.
-
Ilmiy ish asoslari
Sh. Sodiqova,Mazkur o'quv qo'llanma oliy ta’lim muassasalarida "Filologiya va tillarni o'qitish (sharq tillari bo'yicha]” ta'lim yo'nalishi bo'yicha tahsil olayotgan talabalarga mo'ljallangan. U o'z oldiga filologiyagek ulkan fan sohasida talabalarga ilmiy izlanishlar olib borish sirlarini o'rgatish, oldilariga savollar qo'yib, ularga javob izlash ko'nikmasini shakllantirish vazifasini qo'yadi. Qo'llanmada fan yangi bilim izlash jarayoni sifatida; ilm-fan tadqiqotchi xulqining shakli tarzida; fandagi axloqiy muammolar; ilmiy tadqiqot ishi - ilmiy izlanishning qayd etilagan natijasi sifatida kabi qator masalalar yoritilgan.
-
Тасаввуф адабиёти лингвопоэтикаси.
Комилов Н., Имомназаров М.,Ушбу ўқув қўлланмада қуйидаги мавзулар берилган: "Тасаввуф таълимоти", "Тасаввуф адабиёти", "Тасаввуф терминологияси ва унинг шаклланиш омиллари", "Тасаввуф терминларини таснифлаш", "Тасаввуф ва бадиий адабиёт", "Тасаввуф адабиёти ва лингвопоэтик таҳлил", "Адабий мажоз, ирфоний рамз ва тимсоллар".
-
Ona tili va bolalar adabiyoti
Sh.Sh. Nizomova,Ona tili va bolalar adabiyoti moduli shaxsda nutqiy ta'lim jarayonida maktabgacha ta'lim-pedagogikasi kasbiga doir bilim, ko'nikma, malakalarni, ulardagi majvud tushuncha, tasavvurlarini boyitishga xizmat qiladi. Ushbu darslikda " Ona tili va bolalar adabiyoti" modulining asosiy muammosi, predmeti, maqsadi va vazifalari va tadqiqot metodlari va maktabgacha ta'limda ona tili va bolalar adabiyoti nazariyasi va tarixi shakllantirilgan. Maktabgacha ta'limning asosiy vazifasi bolalarni maktabda sifatli ta'lim olishga tayyorlashdan iboratdir. Bolalar maktabgacha ta'limda aniq bilimlarnigina emas, fikrlash ko'nikmasini egallashi, tengdoshlari va kattalarning nutqlarini tushunishlari, ular bilan erkin fikr almashish, hamkorlik asosida faoliyat ko'rsatishi talab etiladi. Bolalarning ona tilida obrazli va mantiqiy fikrlashi, tasavvurlarini nutq orqali toʻg'ri ifodalashi o'zini nazorat qilishi, boshqarishi, kuzatish, eshitish, eslab qolish, umumlashtirish, solishtirish kabi aqliy tayyorgarlikka ega boʻlishi zarur. Bu vazifani bajarishda, albatta, ona tili va bolalar adabiyoti fanining o'rni, ahamiyati kattadir. Chunki til kishilarning o'zaro aloqa vositasi boʻlib, u barcha kishilar uchun baravar, teng xizmat qiladi, shu bois til ijtimoiy hodisa boʻlib, jamiyat taraqqiyotidagi oʻzgarishlar, yangilanishlar tilda o'z aksini topadi va fan rivojiga doir masalalar "Ona tili va bolalar adabiyoti" darsligida o'z aksini topgan.
-
Ona tili va bolalar adabiyoti
M.B.Sharipova,Ona tili va bolalar adabiyoti moduli shaxsda nutqiy ta'lim jarayonida maktabgacha ta'limpedagogikasi kasbiga doir bilim, koʻnikma, malakalarni, ulardagi majvud tushuncha, tasavvurlarini boyitishga xizmat qiladi. Ushbu oʻquv qoʻllanmada "Ona tili va bolalar adabiyoti" modulining ona tili boʻlimining muammolari, predmeti, maqsadi va vazifalari va tadqiqot metodlari va maktabgacha ta'limda ona tili va bolalar adabiyoti nazariyasi va tarixi shakllantirilgan. Maktabgacha taʼlimning asosiy vazifasi bolalarni maktabda sifatli taʼlim olishga tayyorlashdan iboratdir. Bolalar maktabgacha ta'limda aniq bilimlarnigina emas, fikrlash koʻnikmasini egallashi, tengdoshlari va kattalarning nutqlarini tushunishlari, ular bilan erkin fikr almashish, hamkorlik asosida faoliyat ko'rsatishi talab etiladi. Bolalarning ona tilida obrazli va mantiqiy fikrlashi, tasavvurlarini nutq orqali toʻgʻri ifodalashi o'zini nazorat qilishi, boshqarishi, kuzatish, eshitish, eslab qolish, umumlashtirish, solishtirish kabi aqliy tayyorgarlikka ega boʻlishi zarur. Bu vazifani bajarishda, albatta, ona tili va bolalar adabiyoti fanining o'rni, ahamiyati kattadir. Chunki til kishilarning oʻzaro aloqa vositasi boʻlib, u barcha kishilar uchun baravar, teng xizmat qiladi, shu bois til ijtimoiy hodisa boʻlib, jamiyat taraqqiyotidagi oʻzgarishlar, yangilanishlar tilda oʻz aksini topadi va fan rivojiga doir masalalar "Ona tili va bolalar adabiyoti" darsligida o'z aksini topgan.
-
Ona tili va bolalar adabiyoti
M.Hamidova,Ona tili va bolalar adabiyoti: oʻquv qoʻllanma.- Namangan, 2021.- 330 b. Oʻquv qo'llanmada 5111700-Boshlang'ich ta'lim va sport tarbiyaviy ish, 5111800-Maktabgacha ta'lim yo'nalishlari uchun Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirining 2018-yil 25-avgustda tasdiqlangan namunaviy oʻquv rejasining 2.00 - "Umumkasbiy fanlar" blokidagi 2.03 va 2.05- "Ona tili va bolalar adabiyoti" fanining "12-modul. Bolalar adabiyoti" boʻlimiga kiritilgan mavzularni qamrab olingan. Mazkur oʻquv qo'llanmada bolalar adabiyotining rivojlanishiga katta hissa qoʻshgan oʻzbek ijodkorlari, betakror iste'dod egalari, badiiy adabiyot namoyandalarining hayoti va ijodi toʻg'risidagi ma'lumotlar berilgan.
-
Ona tili va bolalar adabiyoti fanidan ilmiy termin va tushunchalar
B.S.Jamilova, F.S.Safarov,Ona tili va bolalar adabiyoti fani boʻyicha tayyorlangan ilmiy termin va tushunchalar oʻquv lug‘ati oliy oʻquv yurtlarining 5111700 – Boshlang‘ich ta’lim va sport tarbiyaviy ish, 5111800 – Maktabgacha ta’lim yoʻnalishi bakalavrlari, sirtqi hamda kechki ta’lim oladigan talabalar uchun Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan 2018- yilning 07.12. 1000-sonli buyrug‘i bilan nashrga tavsiya etilgan “Bolalar adabiyoti” qoʻllanmasi (O. Safarov, R. Barakayev, B. Jamilova) hamda “Ona tili” darsligi (Hamrayev M., D. Muhamedova, D. Shodmonqulova, X. G‘ulomova, Sh. Yoʻldosheva) asosida tuzilgan. Unda ona tili va bolalar adabiyoti faniga doir mavzu va matnlarda, shuningdek, bolalar adabiyoti namunalari, yozuvchi va shoirlari ijodida, boshlang‘ich sinf oʻqish kitoblari hamda ona tili darsliklarida uchraydigan asosiy ilmiy terminlarning lug‘aviy ma’nosi, izohi, muhimi, atamalarga doir misollar keltirilgan. Oʻquv lug‘ati ona tili va bolalar adabiyoti fanini oʻqiydigan barcha oliygoh talabalari, boshlang‘ich sinf oʻqituvchilari, oʻquvchilar, tadqiqotchi va ilmiy izlanuvchilar, umuman, barcha qiziquvchilarga moʻljallangan.