Kitoblar

Российское навоиведение XX-XXI веков: анализ и интерпретация

Монография посвящена Российскому востоковедению ХХ-ХХI веков осущесствленому ряд научно-исследовательских работ, посвященных проблеме восприятия и интерпретации произведений Алишера Навои.

Ўзбек романи

Мазкур монографияда ўзбек адабиётида реалистик роман жанрининг пайдо бўлишида муҳим роль ўйнаган манбалардан тортиб, то унинг шаклланиши, камолотигача бўлган мураккаб ва ўзига хос тараққиёт йули таҳлил қилинган. Роман йўли — адабиётимиз, халқимиз ва мамлакатимизнинг тараккиёт йўли билан узвий алоқада кўрсатилади. Ҳамза, Мирмуҳсин Шермуҳамедов (Фикрий), А. Қодирий, С. Айний, Ҳ. Шамс, А. Қаҳҳор ва Ойбек яратган романларнинг конкрет анализи орқали уларнинг ўзбек романчилиги тарақкиётига қўшган индивидуал ҳиссалари ҳам очилади. Жанр йулини кўрсатиш орқали унинг адабиётимиз ва ҳаётимиздаги ўрни, аҳамияти умумлаштирилади. Ҳозирги давр ўзбек романлари ҳақидаги якунловчи фикрларда эса роман, қаҳрамон ва замон проблемаси мисолида мазмун ва формадаги ўзгаришлар масаласи ўзбек романчилигида пайдо бўлаётган ижобий хусусиятлар ҳақида айрим фикрлар баён этилади. Асар бу соҳадаги дастлабки йирик тадқиқотлардан бўлганлиги сабабли ҳам унда мунозарали ўринлар ҳам йўқ эмас. Шунга қарамай, мазкур асар бу соҳага қизиқувчилар фикрини маълум даражада бойитишга хизмат этади.

Навоийшуносликка кириш

Ушбу монографик тадқиқот ТДШИда "Ф-1-135-Алишер Навоий асарлари конкордансининг илмий ва услубий тадқиқи" илмий-тадқиқот лойиҳаси бўйича давлат гранти асосида тайёрланиб тақдим этилмоқда. Мазкур монографик тадқиқот муаллифнинг 30 йиллик изланишлари самараси бўлиб, мавзуларнинг ёритилишига кўра даврларга бўлинган уч қисмдан иборат. Монография бўлажак Алишер Навоий асарлари бўйича тадқиқот олиб борувчилар учун ва ўқувчиларнинг кенг оммасига мўлжалланган.

Лирик шеърият

Таниқли шоир Жамол Камол ушбу китобида лирикани илмий-назарий жиҳатдан таҳлил ва талқин этади, дирика ту шунчаси, унинг табиати, ўзига хос хусусиятлари, лирикада қаҳрамон ва характер, услуб ва композиция каби масалалар ни тадқиқот марказига қўяди. Муаллиф мазкур масалаларни ҳал этишда ўзбек совет лирикасининг бой ва ранг-баранг сўзларига, баъзан қиёслаш учун жаҳон шеърияти намунала рига мурожаат этади. Монография адабиётшунос олимлар, ўқитувчи ва студент лар ҳамда лирика билан қизиқувчи ҳамма китобхонларга мўлжалланган.

Омон Матжон

Монографияда ўзбек адабиётининг истеъдодли вакиллари бири шоир Омон Матжон ижодий маҳорати тадқиқ этилади. Маълумки Омон Матжон қарийб ўттиз йиллик ижодий фаолияти давомида ўзбек шеъриятининг юксалишига хизмат қилиб келди.

Тарихий шахс талқини

Ушбу илмий рисола профессор Нурилла Аҳмедовнинг илмий меросидан намуналар сифатила нашрга тайёрланди. Рисолага олимнинг бадиий адабиётда Алишер Навоий образи талқинига бағишланган монографияси ва матбуотда эълон қилинтан аирим мақолалари киритилли. Алишер Навоий образининг бадиий адабиётда акс этдирилиши ҳамиша долзарб мавзу, Шунинг учун китоб азиз ўқувчиларга қизиқарли бўлади деган умиддамиз.

Адабий турлар ва жанрлар. 1-жилд

Монографияда адабий турлар ва жанрлар ўзбек адабиёти намуналари асосида тарихий-назарий планда ўрганилади. Эпос такомили таҳлилига муайян ўрин ажратилади. роман, повесть, поэма, ҳикоянинг вужудга келиши тараққиёт босқичларидаги характерли хусусиятлари, жанрлар касб этган янги белгилар, ҳаёт тақозоси, ижодкорнинг эстетик принциплари талаби билан жанрлар табиатидаги сифат ўзгаришлари текширилади. Эпик жанрлар тараққиёти асосида халқимизнинг бадиий тафаккури камолини кузатишга ҳаракат қилинади.

Адабий турлар ва жанрлар. 2-жилд

Ушбу асарда кўп асрлик, узоқ тарихга эга бўлган ўзбек лирикасининг муҳим масаласи тадқиқ этилган. Бир - лирика назариясидир. Лирика белгилари, ҳам мазмун (мавзу ва унга муносабат, кечинма объектив мазмун ва ғоя, лирика кўринишлари, қаҳрамон, конфликт. сюжет), ҳам шакл (ички ва ташқи шакл, тил, нутқ, интонация ва услуб. адабий тур ва жанрлар) жиҳатидан тафовутланади. Иккинчиси - ўзбек адабиётининг лирик қаҳрамони масаласидир. Учинчиси - ўзбек лирикаси жанрларининг таснифи.

Oydin Hojiyeva shr'riyati badiiyati

Mazkur monografiyada taniqli o'zbek shoirasi O.Hojiyevaning badiiy ijodi tadqiq qilinadi. Yosh adabiyotshunos sifatida muallif yangi qirralarni kashf qilishga intilib, ijodkorning o'ziga xos adabiy xususiyatlarini ochib berishga intiladi. Kitob barcha ilm-fan ixlosmandlariga mo'ljallangan.

Ўзбекистонда бадиий таржима тарихи

Ушбу монография ўзбек совет таржима адабиётини тарихий ҳамда эстетик планда ўрганиш борасидаги дастлабки тадқиқотлардан бўлиб, айни характердаги иш Иттифоқимизда илк бор ўзбек таржимашунослигида амалга оширилмоқла. Монографияда таржима тараққиётининг муҳим босқичлари обзор тариқасида ўрганилади, энг етук таржимонлариинг ижодий йўли алоҳида очеркларда кенг ёритилиди. Қўлингиздаги асар мазкур монографиянинг биринчи китоби бўлиб, унда 1917-1941 йиллар оралигида ўзбек тилига қилииган таржималар, шуннигдек, ўзбек адабиётининг русчага ўгирмалари тадқиқ этилган. Монография адабиётшунослар, таржимонлар ҳамда бадинй таржима санъатига қизиққан барча кишиларга мўлжалланган.

O'zbek adabiyotida Pahlavon Mahmud obrazi talqinlari

Sharq olamida donishmand shoir va benazir pahlavon sifatida shuhrat qozongan Pahlavon Mahmud hayoti xalq va vatan manfaati uchun fidoyilik namunasidir. Shu bois o'zbek adabiyotining turli janrlarida uning badiiy siymosi yaratilgan. Ushbu monografiyada Pahlavon Mahmud obrazining o'zbek adabiyotidagi talqinlari haqida so'z yuritiladi. Monografiya Oliy o'quv yurtlari filologiya fakultetlari talabalari, o'rta umumta'lim va o'rta maxsus ta'lim muassasalari o'qituvchilari, o'quvchilari hamda Pahlavon Mahmud hayoti va ijodi bilan qiziquvchilarga mo'ljallangan.

Badiiyat va mahorat

Kitob XIX asr oxiri va XX asr boshidagi she'riyatimiz takomiliga katta hissa qo'shgan o'zlarigacha bo'lgan adabiy an'analardan bahramand bo'lish bilan birga, ularni mazmun va shakl jihatdan boyitgan va takomillashtirgan Komil (1825-1899) va Avazning (1884 -1919) ijodi, ular she'riyatining badiiyati tahlil qilinadi. Komil she'riyatda demokratik yo'nalishni belgilovchilardan biri, tarjimon, musiqa ilmi ustozi hamda davlat arbobi sifatida tanilgan bo'lsa, Avaz an'anaviy va ma'rifatparvarlik ruhidagi she'rlari bilan mashhur bo'lgan. Kitobdan o'zbek filologiyasi fakulteti professor-o'qituvchilari, talabalari hamda Komil va Avaz ijodiga qiziquvchilar foydalanishlari mumkin.

Avaz she'riyatida an'ana va mahorat

Avaz O'tar ijodi mumtoz adabiyotimizni zamonaviy she'riyat bilar bog'lab turgan ma'naviy ko'priklardan sanaladi. Ushbu monografiyada shoir ijodining o'ziga xosligi, mumtoz an'analarga sadoqati va badii mahorati xususida so'z yuritiladi. Monografiya talabalar, aspirantlar va tadqiqotchi-izlanuvchilar hamda Avaz she'riyati bilan qiziquvchi keng kitobxonlar ommasiga mo'ljallangan.

Ҳозирги ўзбек насрида бадиий шартлилик

Мазкур монографияда ҳозирги ўзбек насрида бадиий шартлтлик муаммоси таҳлил этилди

Бадиий сўз ва руҳият манзаралари

Монографияда ҳозирги адабий жараёнда энг кам ўрганилган эссе жанри ва унинг тараққиёт тамойиллари Ш. Холмирзаев, П. Қодиров, И. Ғафуров, Ғ. Ҳотамов сингари эссенавислар ижоди мисолида тадқиқ этилган. Шунингдек, ўзбек эссечилиги, ғарб эссенавислари ижоди билан қиёсан ўрганилди.

Вопросы поэтики Кутадгу билиг Юсуфа Хас Хаджиба

«Кутадгу билиг» - самый крупный письменный памятник Древнетюркской литературы. Это произведение является гордостью тюркоязычных народов, одним из высших показателей их культуры. Однако, определение его значения только относительно тюркским народам, было бы односторонним. Подобные произведения относятся ко всему человечеству.

Табибий девони. Жанр таркиби ва бадиияти

Чўлпон ва миллий шеъриятининг янгиланиши

ХХ аср бошларида яшаб ижод этган жадид адабиёти вакилларининг мамлакатимиз тараққиёти йўлида олиб борган хайрли ишлари маънавият соҳибларининг қалбидан чуқур ўрин эгаллаган. Бугунги кунда ижтимоиймаънавий соҳалардаги ислоҳотлардан кўзланган асосий мақсад халқимизнинг маънавий юксалиш йўлидаги имкониятларни кенгайтириш, жамиятда маърифатпарвар зиёлиларнинг, хусусан, Абдулҳамид Сулаймон ўғли Чўлпон ижодини ўрганиш муҳим ижтимоий-фалсафий, бадиий-эстетик аҳамият касб этади. Чўлпон қарашларида озодлик, истиқлол, ватанпарварлик, миллатпарварлик каби юксак ахлоқий-эстетик ғоялар ифодаланган. Чўлпон ўтган асрнинг бошларида ўзбек адабиётида биринчилардан бўлиб, бармоқ вазнида жозибали шеърлар, реалистик ҳикоя ҳамда роман ёзган ижодкор

Навоий ва ижод сабоқлари

Улуғ ўзбек шоири ва мутафаккири Алишер Навоийнинг ижодиёти ниҳоятда кенг кўламли ва серқиррадир. Шунинг учун унинг илмий, адабий меросини тадқиқ қилиш ишлари турли формаларда тобора ривожлантирилмоқда. Ушбу монографияда Навоий ижодиётининг қатор актуал проблемалари шоириинг назм ва насрдаги поэтикаси, «Хамса»сидаги ижобий қаҳрамонлариинг характер қирралари, расмий девонларига кирмаган лирик шеърлари ва Навоийнинг ўзидан кейинги санъаткорларга таъсири масалалари таҳлил этилган, Монография олий ўқув юртларининг филология факультети талабалари, аспирантлар, адабиёт муаллимлари ва, умуман, Навоий ижоди билан қизиқунчиларга мўлжалланган.

Огаҳийнинг форсий мероси