-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Folklor. Folklorshunoslik, -
-
-
-
-
-
-
-
Folklor tushunchalari
Folklor tushunchalari,Folklorshunoslikning tarixini faqat 1846-yilda «folklor» atamasi ilk bor qo'llanilgan paytdan boshlab hisoblaydigan bo'lsak, qariyb bir yarim asrlik ta'riflar, tushunchalar va amaliyotlarni ko'rib chiqishimiz kerak bo'ladi. Dan Ben-Amosning ilmiy faoliyati ushbu fan tarixining uchdan bir qismini qamrab olgan. Garchi u folklorshunoslik sohasida keng ko'lamli ishlar qilgan bo'lsa-da, uning asarlarida asosiy folklor ta'riflari, atamalari va tushunchalarini tadqiq va tanqid qilish, kengaytirish va qayta ko'rib chiqish asosiy mavzu boʻlib kelgan. Mazkur qo'llanmada uning o'tkir sharh va tanqidiy qarashlarini qamrab olgan eng sara maqolalari to'plangan. Ushbu maqolalarni o'qish orqali talabalar sohaning intellektual tarixi bilan tanishadilar, olimlar esa uni qayta ko'rib chiqish imkoniga ega bo'ladilar. Ular folklorning keng qamrovli intellektual oqimlar va masalalar bilan chuqur aloqalarini anglab yetadilar. Eng muhimi, folklorshunoslarga quyidagi savollarga javob topish uchun mustahkam asos yaratiladi: Biz nima qilmoqdamiz? Buni qanday amalga oshiryapmiz? Va nima uchun?
-
Фольклор атамалари қисқача луғати
С.Рўзимбоев., Х.Рўзимбоев,Фольклор атамаларининг қискача луғати бу соҳадаги дастлабки ишлардан саналади. Ушбу услубий қўлланма филология факултетлари талабалари учун мўлжаллаб ёзилди. Уни тайёрлашда кўп йиллик тажрибаларга асосланиб, атамалар қисқа ва содда тилда баён этилди.
-
Ўзбек мифологияси ва фольклор
Ш. Турдимов,Мазкур китоб муаллифнинг ўзбек мифологияси ва фольклори тўғрисидаги қарашлари, кузатишлари натижаси бўлиб, унда миф, унинг туб моҳияти, фольклор асарлари таркибига сингиш ҳолатлари, фольлор жанрлари таркибининг тизимли ҳолда вужудга келиши борасида бир қанча янги талқинлар ўз ифодасини топган. Китоб охирида ўзбек мифологиясини яхшироқанглашга хизмат қиладиган мифологик мағизли матнлар ҳавола қилинган. Ундан илмий жамоатчилик, талабалар ва китобхон ўқувчилар фойдаланишлари мумкин.
-
Хаёл ва ҳақиқат фольклор ва теология кесимида
Назарова Ш.,Туркий аждодларимизнинг эътиқоди ва ижоди – уларнинг гўзал ҳақиқати ва чексиз хаёлотидир. Улар наздида, олам синов шартларидан иборат, ҳар бир Одам боласи синовларни ўтамоғи зарур. Шу сабабдан яратилган барча ижод намуналарида қаҳрамон синовларни енгиб ўтади, бу орқали ўзида қавми, миллатининг асрий орзуларини ифода этади.
-
Қадимги юнон афсона ва ривоятлари
Н.А. Кун,Илоҳий куч-қудрат ва баҳодирлар ҳақида ҳикоя қилувчи қадимги афсоналар уммонининг чек- чегараси йўқ. Н.А. Кун томонидан улардан энг қизиқарли ва ўзига хослари қайта жонлантирил- ган бўлиб, мазкур китобга жамлангандир. Бу афсона ва ривоятлар фақат мутахассисларнигина эмас, балки кенг ўқувчилар доирасига ҳам қизиқарлидир
-
Қадимги юнон афсона ва ривоятлари
Н.А. Кун,Илоҳий куч-қудрат ва баҳодирлар ҳақида ҳикоя қилувчи қадимги афсоналар уммонининг чек- чегараси йўқ. Н.А. Кун томонидан улардан энг қизиқарли ва ўзига хослари қайта жонлантирил- ган бўлиб, мазкур китобга жамлангандир. Бу афсона ва ривоятлар фақат мутахассисларнигина эмас, балки кенг ўқувчилар доирасига ҳам қизиқарлидир
-
Авазхоннинг ўлимга ҳукм этилиши
Фозил Йўлдош ўғли,"Авазхоннинг ўлимга ҳукм этилиши" — бу асосан халқ достонларида, хусусан «Гўрўғли» туркумидаги достонларда учрайдиган сюжетлардан биридир. Авазхон (Гўрўғлининг ўғли) кўпинча қариндошлари ёки душманларининг бўҳтони ва фитналари сабабли, айбсиз бўлса-да, ўлимга ҳукм қилинади, лекин якунда ҳақиқат қарор топиб, оқланади
-
Хоразм ҳангомалари
Кулгисевар дўстлар! Ҳеч бўлмаганндан кеч бўлгани яхшнроқ деганларидек, мана Сиз «Хоразм ҳангомалари» китобчасини қўлга олдингиз. «Жаҳон кулади», «Габрово хандалари», «Аскея» деган китобларнинг нашр этилганига аллақанча вақт бўлди. Уйлаймизки, азиз китобхон, Сизнинг бегараз ёрдамнигиз туфайли Хоразм ҳангомалари яна бойийди ва умумжаҳон кулги жамгармаси олтин ҳазинасига муносиб ҳисса бўлиб қўшилади.
-
Mifologik tafakkur tadqiqi II-jild
Jabbor Eshonqul,Folklor shunchaki so'z san`ati namunasigina emas, balki har bir millatning borligini, ulug'ligini namoyon etib turuvchi, millat bilan yashab, birga taraqqiy etib kelayotgan boqiy qadriyat, ko'plab san`atlarning ibtidosidir.
-
Epik olam: motiv va obraz tadqiqi I-jild
Jabbor Eshonqul,Taniqli folklorshunos olim o'zining mazkur kitobida birgina mavzu tadqiqi misolida xalq og'zaki ijodida muhim o'rin tutuvchi mifologik motiv va obrazlarning mazmun-mohiyati hamda ko'lamini belgilab berishga harakat qilgan.
-
Манас. Қирғиз халқ эпоси. II китоб
«Манас»нинг биринчи китоби устоз Миртемир томонидан таржима қилиниб, 1964 йили нашр этилган эди. Эпоснинг қўлингиздаги иккинчи китоби Раржимаси Султон Акбарий қаламига мансубдир. Асар юксак гуманизм руҳи билан суғорилган бўлиб, қирғиз халқи ҳаёти, тарихида кечган воқеалар, элатларнинг яшаш тарзи билан таништиради. Ундаги бетакрор қаҳрамонлар образи шиддаткорлиги, хотин-қизлар жасорати кишини ҳайратда қолдиради.
-
Хоразм бахши ва халфачилик анъаналари
Насиба Сабирова,Хоразм эпик ижро санъати ўзига хос ижро йўли ва усуллари, репертуари билан бошқа ҳудуддан тамомила фарқланиб туради. Бу ҳудудда бахши ва халфачилик анъаналари қадим даврлардан буён ёнма-ён яшаб келган. Бахши ва халфачиликнинг қадимий илдизлари, эпик анъанада тутган ўрни ва ўзига хос хусусиятларини тадқиқ этиш бугунги кунда долзарб илмий аҳамиятга эга. Мазкур монографияда Хоразм бахши ва халфачилик санъатининг илк манбалари ва тараққиёт босқичлари, ўзига хос хусусиятлари, достончилик мактаблари, қиссахонлик ва унинг оғзаки ижрога таъсири, бахши ва халфаларнинг устоз-шогирдлик анъаналари, ҳудудга хос эпик анъаналар, уларнинг жонли ижрога таъсири, бахши ва халфаларнинг ижро усуллари, репертуари каби масалалар атрофлича тадқиқ этилган.
-
Xorazm dostonlaridagi nomlarning gender xususiyatlari
Olloyorov Quvondiq,Ushbu monografiyada Xorazm regionida tarqalgan dostonlar tilida uchraydigan antroponimlar va ular tarkibida qo‘llanilgan affiksoidlarning gender ifodalash jihatlari xususida olib borilgan tekshirishlar natijalari o‘rin olgan. Shuningdek, gender ifodalovchi ayrim onomastik birliklarning tarixiy-etimologik xususiyatlari bo‘yicha mulohazalar bayon etilgan. Mazkur monografiyada bildirilgan ayrim masalalar mamlakatimiz va xorijdagi nufuzli nashrlarida e’lon qilingan. Monografiya dostonlar leksikasi, onomastik tizimi, antroponimikasi va kishi nomlarining gender ifodalash xususiyatlari bilan qiziquvchi keng ilmiy jamoatchilik uchun mo‘ljallangan.
-
Калила ва Димна
Жаҳон олимларининг фикрича,асли қадимий хинд ҳикматномаси бўлган Калила ва Димна китоби минг йиллар давомида жаҳоннинг жуда кўп тилларига таржима қилинган.Асрлар мабойнида бу асарнинг ҳажми ва шакли ўзгариб борган бўлсада,унинг асосий ғояси сақланиб келган.У адолат эзгуликни тарғиб қилади .Ёвузлик ёмонликдан сақланишга даъват этади.Яхшилик ва инсоний фазилатларга ,улуғвор интилишларга чорлайди.
-
Нуралининг ёшлиги
Бозор бахши Омон ўғли,Халқнинг энг муқаддас орзу ва армонлари, умид ва ишонч лари тилдан-тилга, элдан-элга ўтиб яшай беради. «Нуралининг ёшлиги» достони ҳам ана шундай умрбоқий халқ огзаки ижоди намуналаридан биридир. Бозор бахшии Омон ўгли томонидан куй. ланган мазкур достон ва термалар Сиз азиз ўқувчини бефар қолдирмайди, деган умиддамиз.
-
Гўрўғли достонлари. Гулнор пари
Пўлкан,Айтувчи: Муҳаммадқул Жомурод ўғли Пўлкан Нашрга тайёрловчи: Муҳаммадносир Саидов, Зубайда Ҳусаинова Масъул муҳаррир: Мансур Афзалов
-
-
Калила ва Димна
"Калила ва Димна" - қадимий ҳинд адабиётининг энг нодир асарларидан бўлиб, дунёдаги барча тилларга таржима қилинган. Бу асар ўзбек тилида 1966 йилда чоп этилиб, китобхонларга тақдим этилганди.Нашриёт кўп сонли китобхонларнинг истак ва талабларини эътиборга олиб, ушбу асарни қайта нашр этишни лозим топди.