-
-
Tilshunoslik, -
-
-
Og'zaki diskursning funksional-formal va lingvokulturologik xususiyatlari (o'zbek va ingliz tillari misolida)
Raximova Laylo,Tilshunoslik, -
Tilshunoslik, -
-
-
Tilshunoslik, -
Tilshunoslik, -
Alisher Navoiy g'azallarining fransuzcha tarjimalari qiyosiy tahlili va badiiy muqobillik
S.R.Matkarimov,Tilshunoslik, -
Matematikaga oid terminlarning derivatsion va leksikografik xususiyatlari (Ingliz va o'zbek tillari misolida)
O.A.Ruzmetova,Tilshunoslik, -
-
-
-
-
-
-
-
-
Хоразм фольклори X том
С. Рўзимбаев,Мазкур кўп жилдлик илмий мажмуа ўзбек халқ оғзаки ижодининг энг қадимий ва ўзига хос йўналишларидан бири бўлган Хоразм фольклори дурдоналарини ўзида жамлаган. Тўпламдан воҳа ҳудудидан асрлар давомида куйланиб ва айтилиб келинаётган бетакрор бахшичилик мактаби намуналари, қаҳрамонлик ва ишқий-романтик мазмундаги халқ достонлари («Гўрўғли» туркуми, «Ошиқ Ғариб ва Шоҳсанам» ва б.), халфачилик қўшиқлари, урф-одат ва маросим фольклори ҳамда болалар оғзаки ижоди намуналари ўрин олган.
-
Oʻzbek adabiyotida Abu Rayhon Beruniy obrazi talqinlarining qiyosiy tahlili
A.Allambergenov,Jahon adabiyotshunosligi nazariyasi va estetikasida tarixiy haqiqatni tiklash, shaxs falsafasi, zamon psixologiyasi va badiiy ifoda yo'nalishini ochib berish bo'yicha boy tajriba to'plangan. Shunday bo'lsa ham buyuk tarixiy siymolar hayoti va faoliyatini, xususan, ularning badiiy adabiyotdagi qiyofasini adabiyotshunoslik qonuniyatlari asosida baholash jahon va milliy adabiyotshunosligimiz oldida turgan dolzarb vazifalardan hisoblanadi.
-
Хоразм фольклори XII том
С.Р. Рузимбоев,Мажмуа фольклоршуносликнинг турли муаммоларини ёритишга бағишланган бўлиб, унга олимлар, тадқиқотчилар ва аспирантларнинг турли мақолалари жамланган. Мажмуа халк ижодиёти билан қизиқувчи барча китобхонларга мўлжалланган
-
Ўзбек классик шеъриятида халқчилик
Холид Расулев,Мазкур илмий монография ўзбек мумтоз адабиётининг энг муҳим тамойилларидан бири — халқчилик масаласини тадқиқ этишга бағишланган. Асар бой фактик материаллар ва тарихий манбалар асосида ўтмиш мутафаккирлари ҳамда шоирлари ижодининг халқ оғзаки санъати, фольклор анъаналари ва даврнинг жонли тили билан узвий боғлиқлигини ёритиб беради.
-
Og'zaki diskursning funksional-formal va lingvokulturologik xususiyatlari (o'zbek va ingliz tillari misolida)
Raximova Laylo,Mazkur monografiyada o'zbek va ingliz tillaridagi og'zaki diskursning funksional-formal hamda lingvokulturologik xususiyatlari, jumladan, og'zaki va yozma diskurs tushunchalari tavsiflangan, mazkur jarayonda ularning farqli va umumiy jihatlari, shuningdek, og'zaki diskurs shakllanishida lingvistik va ekstralingvitik omillarming o'mi ko'rsatib berilgan. Shu bilan birga, chog'ishtirilayotgan tillar og'zaki diskursidagi til vositalari, nutqiy uslublar, kontekst kommunikativ jarayonning muhim tarkibiy qismi ekanligi izohlanib, og'zaki diskursda xoslanuvchi lisoniy birliklarning pragmatik va lingvokulturologik xususiyatlari, nutq va matnni lingvistik birliklar hamda ularning kontekstual o'zaro ta'siri asosida tizimli ravishda o'rganishni o'z ichiga olgan diskursning lisoniy modellashuv jarayoni, ularning lingvistik xususiyatlariga aloqador nazariy ma'lumotlar oʻzbek va ingliz tillaridagi materiallar misolida ochib berilgan.
-
O`zbek tilining shakllanish va rivojlanish tarixi
A.R.Matniyazov, B.Yusufov,Ushbu monografiya birlamchi yozma manbalar asosida o`zbek tilining ko`p ming yillik tarixiy rivojlanishini yoritib beruvchi ilmiy asardir. Unda miloddan oldingi davrlarda hozirgi O`zbekiston hududida yashagan, o`zbeklarning ajdodlari hisoblangan turkiy xaalq vakillarining eng qadimgi yozma manbalarda keltirilishi bayon etilgan.
-
Reduplikatsiya va uning funksional-lisoniy xususiyatlari
Rahimova G.Y.,Mazkur monografiyada ingliz va o‘zbek tillaridagi reduplikatsiya hosil bo‘lish tizimi, takrorning strukturaviy-semantik tabiati qiyoslangan holda reduplikativ so‘zlarning turlari hamda modellari yoritib berilgan. Reduplikativ so‘zlarning ingliz va o‘zbek tillardagi fonetik-fonologik va morfem tuzilishlari tahlil qilinib, binar ko‘rinishdagi morfonologik tasnifi ochib berilgan. Monografiya mazkur muammo doirasida ilmiy-tadqiqot ishini olib borayotgan ilmiy tadqiqotchilar, ingliz va o‘zbek filologiyasi fakultetining bakalavriat hamda magistratura ta’lim yo‘nalishlarida “Tilshunoslikka kirish”, “Umumiy tilshunoslik”, “Leksikologiya”, “Morfonologiya”, “Stilistika”, “Derivatsiya nazariyasi” kabi fanlardan ma’ruza va amaliy mashg‘ulot darslarida, shuningdek, shu fanlarga oid darslik, o‘quv qo‘llanmalari tayyorlashda manba bo‘lib xizmat qiladi.
-
Ўзбек тилининг Жиззах шеваси
Ҳисом Ғуломов,Ушбу монография 1954 йилда Ўзбекистон фанлар академияси А.С.Пушкин номидаги Ўзбек тили ва адабиёти илмий тадқиқот институти аспиранти Ҳисом Ғуломов томонидан ҳимоя қилинган "Ўзбекк тилининг Жиззах шеваси" мавзусидаги дицертация асосида тайёрланган бўлиб, унда Жиззах вохасидаги шевалар лингвистик ва деалектологик жиҳатдан ўрганилган.
-
Xiva xonligi solnomasi tarjimasida tarixiy koloritning berilishi
L.O.Otajanova,Monografiyada Munis va Ogahiy qalamiga mansub "Firdavs ul-iqbol" tarixiy-abadiy asarining Yuriy Bregel tomonidan amalda oshirilgan tarjimasida tarixiy koloritning realiyalar va uslubiy figuralar orqali ifodasi, tarjimada saqlanish masalalari haqida fikr yuritiladi.
-
Ingliz va o'zbek allalarining ma`noviy va lingvomadaniy xususiyatlari
F.Karimova,Monografiya ingliz va o'zbek allalarining ma`noviy-uslubiy va lingvomadaniy xususiyatlariga bag'ishlangan. Unda ingliz va o'zbek allalarining genezisi va tipologiyasi, mavzuiy ko'lami ilmiy asosda tahlil qilingan.
-
Alisher Navoiy g'azallarining fransuzcha tarjimalari qiyosiy tahlili va badiiy muqobillik
S.R.Matkarimov,Qo'lingizdagi monografiyada muallif o'zbek tilining asoschisi, mutafakkir g'azal mulkining sultoni Alisher Navoiy ijodining Fransiyada o'rganilishi bilan birga, Jan Pier Balp tomonidan fransuz tiliga tarjima qilingan g'azallarida milliylik va sharqona iforni qay darajada saqlanganligi hamda o'ziga xos madaniyatimizni, tariximizni boshqa xalqlar tomonidan o'rganilishi va tadqiqiq masalalari aniq misollar bilan yoritilgan.
-
Matematikaga oid terminlarning derivatsion va leksikografik xususiyatlari (Ingliz va o'zbek tillari misolida)
O.A.Ruzmetova,Terminologiya har doim fan va texnologiya tilining asosini tashkil qilib kelmoqda. Professional muloqatni samarali tashkil etish muayyan fan va soha terminlari mukammal tuzilgan, shakllangan va ma`lum darajada tartibga solingan bo'lishini talab qiladi.
-
O`zbek va ingliz mifonimlarining ilmiy talqini
Feruza Sapayeva,Mazkur monografiyada mifologik birliklar,ularning o`zbek va ingliz tilida bir xil ma`no aks etuvchi turlari,mifonologik obrazlar,har ikkala tildagi maqollarda uchraydigan mifonim so`zlar yoritib berilgan.Monografiya keng kitobxonlar ommasiga mo`ljallangan.
-
Ҳозирги ўзбек адабий тилининг илмий стили
М. Мукаррамов,Мазкур монография ўзбек тилшунослигида кам ўрганилган стилистика преблемаснга бағншланган. Ишда илмий стилнинг экстралингвистик белгилари, лексик-семантик, морфологик ва синтактик хусусиятлари ёритилган. Адабий тил бирликларининг илмий стилда қўлланиш хусусиятлари, уларнинг бошқа функционал стиллардан фарқли белгилари анализ қилинган, Монография тилшунос-туркологлар, аспирантлар, олий ўқун юртлари филология факультетларининг ўқитувчи на студентлари ҳамда редакция, нашриёт ходимларига мўлжалланган.
-
Ogahiyning "Riyozu-d-davla" asari onomastikasi
Axmedova M.F,Mazkur monografiya Ogahiy tarixiy asarlari ichida birinchi bo'lib "Riyozu-d-davla" asari onomastikasi antroponimik, toponomik, kosmonimik va gidronomik mikroko`lam tarzida tasniflanishi misollar bilan dalillangan, asardagi onomastik birliklarning tarixiy-etimologik tahlili natijasida ular turkiy asosli, eroniy asosli va arab lug`aviy qatlamiga mansub birliklardan iborat ekani ochib berilgan.
-
Тил ва таржима
Ғ. Саломов,Ғайбулла Саломовнинг ушбу монографиясида рус тилидан ўзбекчага таржима қилишнинг бир қанча лингвистик масалалари ёритилган. Унда таржиманинг асосий «қурилиш матернали» бўлган сўз, унинг фонетик либоси, семантик ва услуб хусусиятлари ҳамда таржима жараёнида синонимлардан фойдаланиш каби масалалар муфассал текширилган. Китобда бадиий таржимада автор услубини акс эттириш масаласига доир маълумотлар берилган. Шунингдек, унда миллий колоритни акс эттиришга доир муҳим фикрларии ҳам топиш мумкин. Турли-туман таржималарни, фактларни чоғиштириш асосида яратилган бу асарда автор бадинй таржиманинг бир канча лингвистик «сир»ларини очишга ҳаракат қилган. У ҳозиргача илмий жамоатчиликка маълум бўлмаган кўпгина таржима назариясига оид асарларни ва таржималарни қидириб топган ва уларни таҳлил қилган. F. F. Саломовнинг «Тил ва таржима» асари илмий ходимлар, таржимонлар, тил ва адабиёт ўқитувчилари, журналистлар ва студентларга мўлжалланган.
-
Ўзбек тилида экспрессивлик ифодалашнинг синтактик усули
А. Абдуллаев,Ушбу монография ўзбек тилида экспрессивлик ифодалашнинг синтактик усулларини ўрганишга бағишланади. Унда синтактик синонимия, қиёслаш ва никор категориялари, бир составли гапларнинг айрим турлари таҳлил қилинади. Китоб олий ўқув юртлари филология факультетининг ўқитувчи ҳамда студентлари ва умуман ўзбек тилшунослиги билан қизиқувчиларга мўлжалланган.
-
Ўзбек тили лексикаси тараққиётининг баъзи масалалари
Г.Муҳаммаджонов,Монографияда ҳозирги ўзбек тилининг асосий лексик қатламлари статистик кузатишлар асосида тадқиқ қилинади, ҳар бир лексик қатламнинг миқдори, улар орасидаги нисбатларнинг ўзгариши вақтли матбуот материаллари асосида далилланади, сўзларнинг семантик тараққиёт тенденциялари очиб берилади. Асар илмий ходимлар, аспирантлар ҳамда олий ўқув юртлари филология факультетларининг ўқитувчи ва студентларига мўлжалланган.
-
Ўзбдек тилида омоним моделли эргаш гапли қўшма гаплар
Бердиалиев А.,Монография Ўзбек тили билан шурулланунчи мутахаосиолар, филолог-студентлар ва ўрта мактаб ўзбек тили ўқитувчилари учун мўлжалланган.
-
Ўзбек шевалари синтаксиси
М. Туропова,Монография ўзбек тилшунослигидагина эмас, балки туркологияда ҳам ўрганилмаган соҳалардан бири диалект ва шевалар синтаксисини ёритишга бағишланган. Диалект ва шевалар синтаксиси ўзига хос конструкция ва оборотларга эгаки, уларни таҳлил қилиш узоқ ўтмишга алоқадор бўлган қадимий формаларни аниқлаш имконини беради. Шунингдек, кейинги йилларда прозаик ва публицистик асарларда кўплаб учраётган турли конструкция ва гап бўлаклари тартибини ўзгарган ҳолда қўллаш каби ҳодисаларнинг туб моҳиятини очишга ҳамда ҳозирги ўзбек адабий тилида мавжуд бўлган гап қурилиши ҳақидаги грамматик қоидаларни янада батафсилроқ ёритишга ёрдам беради. Китоб турколог-диалектологлар, она тили ўқитувчилари, олий ўқув юрти филология факультетларининг студентлари, шунингдек, аспирантлар ва тилшунослик масалалари билан шуғулланувчи мутахассисларга мўлжалланган.