Kitoblar

Jami: 235 ta kitob

  • Табиий шароитларни яхшилаш
    O‘quv qo‘llanma

    Табиий шароитларни яхшилаш

    Хамидов М.Х., Мухамедов А.К., Бегматов И.А.,

    “Табиий шароитларни яхшилаш” фанидан укув кулланма табиий шароитларни яхшилашнинг умумий тамойилларини, уларнинг табиатдан фойдаланиш билан бо^иклиги ва фарки, геотизимли (ландшафтли) ёндошув зарурлиги, табиий жараёнларнинг асосий конуниятларини, энергиянинг, сувнинг ва эрувчан моддаларнинг алмашинувини,табиий тизимларга техноген таъсирларни, техникавий-табиий тизимларни тузиш ва моделлаштиришни, табиий шароитларни яхшилашнинг тамойилларидан келиб чиккан *олда ерларни мелиорациялаш ва рекультивациялашга умумий ёндошувларни уз ичига олади. “Табиий шароитларни яхшилаш” табиатдаги хар хил узгаришлар, геотизимларнинг тузилиши, табиат конунларининг узаро мутаносиблиги, энергиянинг сакланиши, сув ва хавонинг узаро узгариб туриши ва бошка куплаб табиатдаги узгаришларни урганувчи фандир.

  • Environmental Disaster in Central Asia
    Monografiya

    Environmental Disaster in Central Asia

    Islom Karimov,

    This analytical and information-oriented publication is dedicated to exploring the complex dimensions of the ecological crisis in Central Asia, with a primary focus on the Aral Sea tragedy. The book provides a comprehensive, retrospective analysis of the factors that led to the desiccation of the fourth-largest lake in the world, once renowned for its biological diversity.

  • Ekologiyadan amaliy va laboratoriya mashg'ulotlari
    O‘quv qo‘llanma

    Ekologiyadan amaliy va laboratoriya mashg'ulotlari

    U.G.Salayev, U.M.Avezova,

    Ekologiyadan amaliy va laboratoriya mashg'ulotlari. Oliy o'quv yurtlari talabalari uchun ishlab chiqilgan o'quv qo'llanmada atmosfera, gidrosfera va litosferani sanoat chiqindilaridan himoyalash usullari ko'rib chiqilgan. Gazsimon tashlamalarni va oqova suvlarni turli sanoat chiqindilaridan tozalash usullari bo'yicha laboratoriya ishlari hamda yer ustki qatlamidagi zararli moddalarni maksimal konsentratsiyasini me'yoriy parametrlarini o'lchash uslubi, Cmax; ruxsat etilgan tashlamalar (RET); suvlarni tozalash qurilmalarining geometrik olchamlari; atrof-muhitni ifloslanish darajasini ifodalovchi va tabiatni muhofaza qilish tadbirlarini tanlashga imkon beruvchi tabiatni muhofaza qilish tadbirlarini iqtisodiy samaradorligi; -tozalash qurilmalari majmuasining tahlili va korsatilgan hisoblarini otkazish uchun masala variantlari (100 dan ortiq); -asosiy tipik masalalarni yechish uchun misollar; -hisoblashlarni olib borish uchun zarur boshlang'ich ma'lumotlar (hisoblash formulalari, koeffitsientlar, solishtirma ko`rsatkichlar va boshqalar); -yer ustki qatlamida zararli moddalarni maksimal konsentratsiyasining asosiy me'yoriy parametrlarini hisoblash uslubi; -Cmax zararli moddalarni yer ustki qatlamidagi maksimal konsentratsiyasi; suv tozalash inshootlarini geometrik o'lchamlari.

  • Экологическая безопасность автотранспортных средств
    Darslik

    Экологическая безопасность автотранспортных средств

    Б.И. Базаров,

    В настоящем учебнике представлены основные материалы, связанные с обеспечением экологической безопасности автотранспортных средств. Излагаются современные способы обеспечения и перспективные направления улучшения экологической безопасности автомобилей, основные требования к методам их оценки.

  • Саноат экологияси
    O‘quv qo‘llanma

    Саноат экологияси

    Қудратов О.,

    Мазкур ўқув қўлланмада экология фани ривожланишининг қисқача тарихи Ўзбекистоннинг ҳозирги даврдаги экологик муаммолари, табиатда ўсимлик ва ҳайвонларнинг ўрни, экосистемалар тавсифи, биосфера, атмосфера, гидросфера каби масалалар ёритилган. Унда табиатни муҳофаза қилишнинг илмий-назарий, илмий-техник, ижтимоий-иқгисодий асослари ёритилган. Тўқимачилик, енгил саноат ва пахта тозалаш корхоналарининг технологик жараёнларидан чиқадиган зарарли ва заҳарли чиқиндилар уларни аниқлаш ва тозалаш усуллари батафсил баён қилинган. Илмий техник изланишлар ва ўтказилган тажрибалар натижалари асосида табиатни муҳофаза қилиш — атмосфера ҳавосини ва сувларни ифлосланишдан, тупроқ коррозияси, ўсимлик, ҳайвонот оламини муҳофаза қилиш масалалари ёритилган. Саноатдаги шовқин ва титрашларни камайтириш йўллари кўрсатилган. Табиат ифлосланиши манбаларини инвентаризация қилиш тартиби; саноат корхоналарини экологик экспертизадан ўтказиш тартиби ва ташқи муҳитни ифлослантирувчи моддалар ва чиқиндилар учун тўловлар ҳозирги талаб даражасида эмаслиги, мустақил Ўзбекистон қонунларига ва талабларига асосан ёзилган.

  • Экологическая безопастность и гражданская инициатива
    O‘quv qo‘llanma

    Экологическая безопастность и гражданская инициатива

    коллектив,

    Центр «Армон» — неправительственная, некоммерчес-кая организация, целью которой является поддержка развития гражданского общества, защита экологичес-ких прав, правовое просвещение граждан Узбекистана в области охраны окружающей среды.

  • Ўзбекистон табиати ёдгорликлари
    O‘quv qo‘llanma

    Ўзбекистон табиати ёдгорликлари

    Коллектив,

    Дуккакдошлар оиласининг кенжа синфига мансуб унча баланд бўлмаган дарахт бўлиб, реликт (қадимги давр қолдиғи) ўсимликлардан бири ҳисобланади ва та-биат ёдгорлиги сифатида катта қизиқиш уйғотади. Та-биий шароитда Озарбайжон ССРнинг жанубий қисми-даги тоғларнинг пастки минтақасида ўсади. Маданий ҳолда Кавказ ва Қримнинг аҳоли яшайдиган жойлари-да ва истироҳат боғларида кенг тарқалган. Бу дарахт-сиз субтропик ландшафтни тасаввур қилиш қийин.

  • Favqulodda vaziyatlar va fuqaro muhofazasi.
    Darslik

    Favqulodda vaziyatlar va fuqaro muhofazasi.

    I.Nigmatov,

    Mazkur darslik favqulodda vaziyatlarda fuqarolami va moddiy boyliklarni asrashni tashkil etish bilan bog‘liq tadbirlarning huquqiy - me`yon xujjatlar talablari doirasida olib bo'lishini ta’minlashni uddalay oladigan bilim, ko‘nikma va kasbiy malakaga ega insonni tarbiyalashga moijallangan mavzularni, amaldagi tajriba va ma’lumotlami atroflicha nazarda tutib yaratilgan.

  • Сени эъзозлаймиз табиат.
    Va boshqa

    Сени эъзозлаймиз табиат.

    А.Нурматов,

    Табиатни муҳофаза қилиш фан-техника юксак тараққий этган ха ғоят кескин вазифага айланиб қолди. Узбекисточ зирги даврда табиатни муҳофаза қилиш жамиятининг президиуми ҳам ўз Мура. жаатида бу ҳақда алоҳида тўхталади: «Жамиятнинг табиат билан инсоннинг хўжалик муносабатларида уйғунликни фаолияти натижасида табиатга етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш учун кўп иш қилинмоқда, аммо бу ҳали етарли эмас». тиклаш учун Табиатни асраш муаммосининг моҳияти шундаки, атроф муҳит энг аввало инсон учун қўриқланиши керак. Чунки, сув, ҳаво, ер, қуёш бўлмаса, жамики тирик жонзотларнинг ҳаёт кечира олмаслиги маълум. Биз табиатнинг ҳар қарич ерини, булоқларини, бутун нозу неъматини эъзозлашимиз керак. «... Табиат устидан қилинган ғалабаларимиздан ортиқ талтайиб кетмайлик. Бундай ҳар бир ғалаба учун у биздан ўч олади. Дуруст, бу ғалабалардан ҳар биттаси ўз навбатида биз мўлжаллаган нази-жани беради, лекин иккинчи, учинчи навбатларда бутунлай бошқа, кутилмаган, кўп вақтда биринчисининг аҳамиятини йўқотадиган на-тижаларини беради». Ф. Энгельснинг бу қадрли сўзларини ҳар с миз ёддан чиқармаслигимиз зарур. Чунки, табиатга пухта ўйловас дан бўлган муносабатнинг жабру жафосини биргина Орол дерези нинг қуриб, оқибатда атроф муҳитга, одамларга кўрсатаетган ин хали ҳам қўлимизда имконият

  • Дунё ва ундан ҳаёт пайдо бўлишининг эколгик асослари.
    Qo'llanma

    Дунё ва ундан ҳаёт пайдо бўлишининг эколгик асослари.

    А.Эргашев.,

    Табиат қўйнидаги ҳаёт турли-туман очилган гуллар, ҳар хил япроқлар, буталар, дарахтлар, улар орасидаги қурт-кумурсқалар, ҳар хил рангли капалаклар, сайроқи қушлар, югуриб юрувчи сичқонлар, бўрсиғу қуён, тулкилар, судралиб юрувчи калтакесагу илонлар, ҳайбатли айиқ, йўлбарслар бизнинг атрофимиздаги оламда биз билан яшайдилар. Улар тоғ, чўл минтақаларида Қизилқум, Қорақумда ўзига хос ҳаёт манзарасини ташкил қиладилар. Масалан, Қизилқумнинг асосий дарахтсимон буталари ҳисобланмиш оқ ва қора саксовул, чўл, акацияси, қандим кабилар, қумни кўчишдан асрайдиган кўп йиллик ўт ўсимликлар, ҳайвонлардан турли катталикдаги калтакесаклар, илонлар, айниқса, учиб юрадиган ўқилон ва турли қушлар ҳаво ҳарорати (қум усти) 70-75°С бўлганида дарахт буталар шохларига чиқиб шамол келаётган тарафга қараб оғизларини очиб юқори ҳароратдан сақланиши ёки қўйларни жазирама иссиқда ўз бошларини бир-бирларининг таналари орасига беркитиш ёки туяларни юраклари жойлашган ён томонлари билан бир-бирига яқинлашиб юқори ҳароратдан сақланиши қандай мўъжиза ёки Тянь-Шань, Помир юқори тоғ чўлларида ўсимликларнинг камлиги, паст бўйлиги, бута дарахтларнинг йўқлиги, юқори қуёш радиацияси, кам намлик (+ 100-200 мм, йилига), совуқ шамолнинг бўлиши ёки Ҳиндистон, Афример Кокори Тегларини ўрмонзорлиги йилига 2000-403/06/202691:21 10 000 мм дан ортиқ намликни тушиши.

  • Центр притяжения севернқй полюс
    Va boshqa

    Центр притяжения севернқй полюс

    А.И.Арикайнен,

    Очень важное значение придавалось авиации. В цервую очередь бқло необходимо организовать ледовую разведку, обеспечиваюўую плаание судов в арктических морях.

  • Ekologiya
    O‘quv qo‘llanma

    Ekologiya

    X.V.Salimov,

    O‘quv qo'llanmada ekologiya fanining o‘quv dasturi doirasida umumiy va amaliy ekologiyaga doir mavzular yoritilgan bo'lib, ularda hozirgi kunning global va regional ekologik muammolariga bag'ishlangan materiallar berilgan. Texnik va biologik yo'nalishdagi Oliy o‘quv yurtlari hamda o‘rta maxsus kasb-hunar kollejlarl, va akademik litseylar uchun mo‘ljallangan.

  • Ekologik menejment
    Darslik

    Ekologik menejment

    Meliqulov G`.A, Norov A.E, Muxamedov N.A, Xolmuradov R.N,

    Mazkur darslikda strategik boshqaruv turi sifatida ekologik menejmentning nazariy va uslubiy asoslari umumlashtirilgan. Ekologik menejmentning kontseptual apparati paradigmalari va tamoyillari darajalari va yo`nalishlari steykholder manfaatdor tomonlarning kontseptsiyasi ko`rib chiqiladi.

  • Ekologik menejment
    Darslik

    Ekologik menejment

    Shoxnazarova G. B.,

    Ushbu darslik “Ekologik menejment” deb nomlanib, unda dolzarb ekologik ilmiy-amaliy vazifalaniish maqbul echimini topishga yo'naltirilgan zamonaviy fan tizimining tez rivojlanib borayotgan sohalari qatoriga kiradi. Unda talabalarga globalizasiya sharoitida iqtisodiy-ekologik hayotni boshqarishning murakkab va tez o‘zgaruvchan xususiyatlanni to'g‘ri tushunib olishiga, ushbu sohada xilma-xil axborotlami tahlil qilishni OTgatishga, ekologik boshqaruvning hozirgi ilmiy-amaliy darajasi bilan tanishtirishga yo'naltirilgan. Boshqaruvga yo'naltirilgan faoliyatga ixtisoslashgan oliy o‘quv yurtlari o‘qituvchilari, talabalari, shuningdek tabiiy resurslardan foydalanish, atrof-muhitni muhofaza qilish, texnogen va ekologik xavfsizlikni ta’miniash va muhofaza qilish bilan bog‘liq tadbirlarini tashkil etish va monitoring qilish sohasidagi korxonalar rahbarlari va mutaxassislari uchun tabiiy va texnogen favqulodda vaziyatlarda foydalanihsh tavsiya etiladi.

  • TAHLILNING INSTRUMENTAL USULLARI
    Darslik

    TAHLILNING INSTRUMENTAL USULLARI

    B.Q.Karimov,

    Darslik bakalavriat bosqichida 5630100 – “Ekologiya va atrof-muhit muxofazasi (suv xo’jaligida)” va 5630200 – “Suv xo’jaligida ekologik xavfsizlik” ta’lim yo’nalishlarii bo’yicha oqiydigan talabalar uchun mo’ljallangan. Darslikda tabiiy va texnogen muhitlar abiotik va biotik tarkibiy qismlari va sanoat mahsulotlarining sifatiy va miqdoriy tahliliga yonaltirilgan «Tahlilning instrumental usullari» fani bo’yicha nazariy va amaliy bilimlar va ma’lumotlar berilgan. Darslik 5А630101 “Ekologiya va atrof-muhit muxofazasi (suv xo’jaligida)”, 5А630201 – “Suv xo’jaligida ekologik xavfsizlik”, 5А450208 – “Suv sifatini boshqarish” yonalishlari bo’yicha oqitiladigan magistratura bosqichi talabalari hamda boshqa barcha Oliy va O’rta maxsus oquv yurtlari (kimyo fanidan tashqari) yo’nalishlari bo’yicha oqitiladigan talabalari ham foydalanishi mumkin.

  • Ekologiya va atrof - muhitni muhofaza qilish asoslari
    Darslik

    Ekologiya va atrof - muhitni muhofaza qilish asoslari

    P. S. Sultonov,

    Ushbu darslik mualliflarning bir necha yillar davomida turli ta’lim yo‘nalishlarida bilim oluvchi talabalarga ekologiya fanidan dars berish jarayonlarida to‘plagan materiallari asosida tayyorlandi.Uni yozish davomida respublikamizda chop etilgan ekologiyaga doir barcha darslik va o‘quv qo‘llanmalaridan, shuningdek, chet el adabiyotlaridan keng foydalanildi. Darslikda ekologiyaning barcha tarmoqlarini qisqacha yoritishga, talabalar maxsus ekologiyani to‘la tushunib olishlari uchun ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish asoslarini yoritib berishga harakat qilingan

  • Экология
    O‘quv qo‘llanma

    Экология

    Турсунов, Т, Т.У.Рахимова.,

    Укув кулланмасида экология асослари, амалий эколо­гия, экологик хавфсизлик ва баркарор ривожланиш масалалари урганилади. Экологик хавфсизликни таъминлашнинг хукукий, ташкилий ва иқтисодий асослари берилган. Узбекистоннинг экологик муаммоларини урганиш ва хал к,илиш масалаларига алохида эътибор берилган.

  • EKOLOGIK MONITORING
    Darslik

    EKOLOGIK MONITORING

    D.YORMATOVA, SH.UBAYDULLAYEV,

    Ushbu kitobda birinchi marta bakalavrlar uchun tabiiy muhit undagi turli obyektlarda olib boriladigan ekomonitoring izlanishlami o'tkazishning asosiy yo‘nalishlari bayon qilingan. Ekomonitoring kuzatishlami olib borishning maktab ekologik ta’lim tizimidagi usullari va uslublari, ekomonitoringni tashkil qilish uning maqsadi, vazifasi va uni o‘tkazadigan joyni ianlash, qachon, qaerda, qanday tarzda olib borish, tizimli ravishda bayon qilingan. Atmosfera havosini, tuproq va suv havzalarini ekologik monitoringi talaba yoki maktab uquvchisi olib borishi mumkin bo'lgan oddiy usullar bilan bayon qilingan. Shuningdek, respublika hududidagi bioindikatorlar o‘simliklar va hayvonlarning turlari ularning tashqi muhitdan ta’sirlanishi haqidagi mavzular Tabiatni muhofaza qilish Davla

  • ЭКОЛОГИЯ
    O‘quv qo‘llanma

    ЭКОЛОГИЯ

    А.А.Рафиқов., Қ.Н.Абирқулов, А.Н.Ҳожиматов.,

    Қулланмада «Экология» фаиинииг назарий асослари, турли мицёсдаги, хусусаи Узбекистондаги геоэкологик муаммоларнинг сабаб - оцибатл ари, ечиш йуллари, экологик сиёсатнинг мазмун-мохиятлари батафсил баён этилган. Мазкур кулланмада экология ва иктисодиётнинг узаро таъсирда эканлиги эътиборда т^тилиб, экологиянинг ижтимоий-ицтисодий жихатлари кенгрод ёритилган. Кулланма олий УКУВ юртлари талабаларига мулжалланган. Шунингдек, ицтисослашган лицей ва коллеж укувчилари хдмда ушбу соха билан қизикувчилар фойдаланишлари мумкин.

  • Bioekologiya (O'simlklar ekologiyasi)
    O‘quv qo‘llanma

    Bioekologiya (O'simlklar ekologiyasi)

    E.Yu.Ruzmatov.,

    Ushbu o’quv qo’llanma Oliy va o’rta maxsus ta’limining 51401100- biologiya, 5630100-ekologiya va atrof muxit muxofazasi va 5410800-o'rmonchilik ta’lim yo’nalishlarida taxsil olayotgan talabalar va o’qituvchilar hamda biologiya, ekologiya faniga qiziquvchilar uchun mo'ljallangan bo‘lib, Oliy va o'rla maxsus ta’limi tizimining DTS hamda o‘quv rejasiga mos holda tayyorlangan. Mazkur o'quv qo'llaniTiadan univyersitetlar, pcdagogik institutlar, malaka oshirish institutlari, maktab, litsey va kollejlaming biologiya va ekologiya ta’limi yo’nalishlarida faoliyat olib borayotgan professor-o’qituvchilar, talabalar hamda biologiya fani bilan mustaqil shug’ulanuvchilar o’quv qo’llanma sifatida foydalanishlari mumkin

235 ta yozuvdan 20 tadan 1 - sahifasi koʻrsatilmoqda