-
-
-
-
Профессиональная музыка устной традицин народов ближнего и среднего востока и современность
Аскарали Раджабов,Musiqa, -
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Boshlang'ich rubob darsligi
Usmonov Q.,Cholg'u musiqa san'ati o'zbek xalqining boy musiqa madaniyatida salmoqli o'rin tutadi. Tasviriy san'at yodgorliklari cholg' u asboblarining qadim zamondayoq vujudga keJib, xalq orasida keng tarqalganligidan hamda ularning birmuncha takomillashganligidan darak beradi. O'rta asr va undan keyingi davrda yaratilgan musiqa traktatlarida cholg'u asboblari va ularda ijro etiladigan musiqa asarlari haqida ma'iumotiar bor. O'rta Osiyoda yashagan buyuk olim al-Forobiy musiqa haqidagi risolasida shunday deb yozgan edi: (,Kishi ovoziga yaqin tovush chiqaradigan cholg'u asboblari - rubob. nay va surnaydir; ular ovozga juda yaxshi taqlid qiladi. Cholg'u asboblari ashulaga jo'r bo'ladi, ashulaning boshlang'ich musiqasini va uning orasidagi cholg'u qismini hosil qiladi~ . Cholg' u asboblarining al-Forobiy ta'rinagan vazifasi hozirgi davrga qadar saqlanib kelmoqda. Darvish Alining (XVIll) mashhur traktatida cholg'lI asboblarining mukammal ro'yxati , ularning kclib chiqishi va sozandalar haqida ham ma'iumot berilgan. Darvish Alining o'zi ham rebob (rubob o'sha paytda rebob deb atalgan) chalgan.lIgarigi paytda ham rubob tori beshta bo'igan. Ammo uning to'rtla tori i pakli, beshinchisi esa kumI:Jsh simli bo'igan. Shunday qilib, rubob qadimiy cholg'lI asboblaridan bo'lib. shu kungacha xalq qo'lidan tushmay kelmoqda. 1935-yili Toshkentda o' zbek xalq cholg'u asboblari ansambli tuzildi.
-
An'anaviy qonun cholg'usi ijrochiligi
Abdurahmon Xoltojiyev,Mazkur darslik qonun cholg‘usi ijrochiligi bo‘yicha saboq olayotgan oliy ta’lim muassasalari talabalari uchun mo‘ljallangan. Unda qonun cholg‘usi haqida tarixiy ma’lumotlar, cholg'ning tarkibiy tuzilishi, ijrochilik uchun muhim hisoblangan uslubiy tavsiyalar va amaliy dasturlar munosib o‘rin olgan.
-
Дутор дарслиги
М.А.Асилов, Ф.Н.Васильев,Дутор Ўрта Ўсиё халкларининг энг кўп тарқалган чолғу асбобларидан биридир. Дутор чалиб яхши хордиқ чиқариш, турли халқларнинг ашулалари билан рус ва чет эл классикларининг музика асарлари билан танишиш мумкин.
-
Профессиональная музыка устной традицин народов ближнего и среднего востока и современность
Аскарали Раджабов,Искусство макомов являетея классическим образцом музыкального творчества народов востока. Это замечательное высокохудожественное творение-плод многовековых традиций народно-профессионального искусства, которое передавалось из поколения в поколение и с теченнем времени приобрело совершенную форму.
-
Шарқ мусиқий манбашунослиги (Х-ХIасрлар)
Зокиржон Орипов,Ушбу ўқув қўлланма Яқин ва Ўрта Шарқда мусиқа илмининг ривожидаги энг аҳамиятли даврлардан бири – X-XI асрлар араб тилидаги мусиқа адабиёти манбалари асосида юзага келди. Қўлланмада Абу Наср Форобий, Абу Али ибн Сино, Абу Мансур ибн Зайла, Абу Абдуллоҳ Хоразмий ва уларнинг мусиқага оид илмий ишлари ўрганилиши билан бирга, мусиқа илмига доир асосий манбалардан баъзи намуналар ва уларнинг таржималари берилган ҳамда арабча - русча - ўзбекча мусиқашунослик атамаларининг қисқача луғати илова қилинган.
-
Таърихи мусиқии точик
Аслиддин Низомй,Китоби мазкур ба рўзгори пурҳановат ва пурталотуми маданият ва ҳунари мусиқии халқи точиқ-аз давраҳои қадимтарин то замони муосир (аввли а.20) бахшида шудааст. Муаллиф бо такя ба сарчашмаҳои зиёди таърихй (хусусан-дастхатҳои бахшида ба мусиқй ва Самоъ) қўшиш намудааст, ки нақши ҳунар ва илми мусиқиро дар таърихи зиндагии халқи фарҳангофарини точик рўи варақ биёрад.
-
Sharq xalqlari musiqa tarixi
Iroda Ganiyeva,Ushbu darslik O‘zbekiston davlat konservatoriyasi barcha bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari talabalari uchun mo‘ljallangan. Talabalar Sharq xalqlari musiqa tarixi sirlarini egallaydilar. Darslik Sharq xalqlari musiqa tarixi va madaniyati masalalari bilan qiziquvchilar keng doirasi uchun ham foydalidir.
-
Kompozitsiya
R.A.Xudayberganov,Mazkur o‘quv qo'llanma O‘rta maxsus o‘quv yurtlari Tasviriy san’at yo‘nalishidagi o'quvchilari uchun tuzilgan bo‘lib, tasviriy san’atning yetakchi bo‘g‘ini hisoblangan kompozitsiya bo‘yicha nazariy va amaliy bilimlarni kengroq berishni o ‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan. Ushbu qo'llanma kompozitsiya fanidan tuzilgan dastur asosida yoritilgan. Qo'llanmada kompozitsiya ustida ishlash uslubiyati, kompozitsiya elementlari, mahobatli rangtasvir kompozitsiyasi to ‘g‘risida fikr yuritiladi. Kompozitsiya asoslari, rang, tus, devoriy rasm turlarining kompozitsiyasini ishlash qoidalari muhim bo‘g‘inlardan biridir. Mahobatli rangtasvir kompozitsiya eskizi, perspektiva va maket ashyoda ishlash kabi kompleks vazifalar bajarish bo‘lajak rassomlardan katta bilim va tajribani talab etadi.
-
Vokal texnikasi asoslari
Sherzod Pirmatov,Mazkur o‘quv qo‘llanma O‘zbåkiston Davlat san’at instituti «Musiqiy fanlar va vokal» kafådrasida ko‘p yillar davomida qo‘shiqchilikka turli darajada layoqati bo‘lgan talabalar bilan ishlash natijasida vujudga kåldi. Odatda, oliy ta’lim muassasida tahsil olish uchun 17-18 yoshli yigit va qizlar kåladilar. Ulardan ko‘pchiligi musiqali drama tåatri aktyorligi va estrada qo‘shiqchisi kasbini egallashga o‘zida biroz layoqat tufayli o‘qishga kirsa, ayrimlari shunchaki ho-yu havas bilan kållib qoladi. Albatta, kåyingi toifadagi havaskorlar o‘zining yoshligi va shu sohada yåtarli ma’lumotga ega bo‘lmaganligi san’at ta’limining naqadar murakkabligini tasavvur ham qila olmaydi. Talabalar dastlab institutga qabul qilingan paytlarda, mazkur mutaxassislik uchun «ovozni yo‘lga qo‘yishi» muhim va zarur ekanligi haqida o‘ylab ko‘rmaganliklari tabiiy. Yaxshi qo‘shiq aytish uchun so‘zlarni, avvalo matnni aniq talaffuz qilib, matn mazmunini tinglovchiga yåtkazib bårish ham zarur bo‘ladi. Talabalarda yaxshi ovozga ega bo‘lishi bilan birga, «vokal» eshitish qobiliyati ham bo‘lishi, ovoz bilan «vokal usullari» yoki mashqlarni ko‘rsata olishi, buning uchun esa, o‘z ovozini to‘g‘ri boshqara olishi lozim. Talabalar bilan ishlash jarayonida shu narsa ma’lum bo‘ladiki, musiqaga ma’lum iqtidori va tayyorgarligi bo‘lgan talabalarda ham odam anatomiyasi hamda nafas olish, gapirish, qo‘shiq aytish paytida inson tanasida ro‘y båradigan fiziologik jarayonlar haqida hatto tasavvurga ega emas. Ularda tovush madaniyati, ovoz gigiyånasi haqidagi eng oddiy tushunchalarning mavjud emasligi kishini o‘ylantirib qo‘yadi. Ba’zan bunday muammolar
-
An'anaviy xonandalikda o'qitish uslubiyati
Sh.Matyakubov,Ushbu o‘quv qo‘llanma oliy musiqiy o‘quv yurtlari bakalavr bosqichining an’anaviy xonandalik mutaxassisligi talabalari uchun mo‘ljallangan. O‘quv qo‘llanmada xonandalik uslubiyatining tarixi, qo‘llanilishi, ovoz turlari, ularda tovush hosil qilish, ijrochilik nafasi, ijro imkoniyatlari xususida so‘z yuritiladi. Shuningdek, an’anaviy xonandalar ansambllari, hamnafas– jo‘rovozlar ijro qiladigan mumtoz va bastakorlar yaratgan asarlar, O‘zbekiston an’anaviy xonanda o‘qituvchi va professorlari tomonidan yaratilgan darslik, o‘quv qo‘llanmalar va pedagogik repertuarlarga izohlar ham berilgan. Qo‘llanma muallifning ko‘p yillik izlanishlari samarasi sifatida yuzaga kelgan bo‘lib, umumuslubiyat masalalariga qaratilgandir. Kitob davlat ta’lim standartlariga binoan san’at yo‘nalishidagi o‘quv reja va dasturlar asosida tayyorlangan.
-
Мусиқа ўқитиш назарияси, методикаси ва мактаб репертуари (Мактаб репертуари: мусиқий таълимда инновацион ёндашув электрон таълим дастури асосида)
Қирғизов И., Султанов А.,Мазкур электрон ўқув дарслик умумтаълим мактабларда мусиқа ўқитиш методикасининг назарий асослари ва услуби амалиёти масалаларини ёритишга қаратилган. Ўқув қўлланма олий мусиқа таълими Давлат стандарти ва “Мусиқий таълим” йўналиши бакалавриат босқичи ўқув дастурига мос ҳолда тайёрланган.
-
Jahon musiqasi tarixi
Kasimxodjayeva S,Mazkur o'quv qo'llanma O'zbekiston davlat konservatoriyasining San‘atshunoslik (musiqashunoslik) hamda barcha boshqa ixtisosliklar bo'yicha ta‘lim olayotgan talabalari uchun mo'ljallangan. O'quv qo'llanma davlat ta‘lim standartlari, namunaviy o'quv dasturi asosida yaratilgan
-
Musiqa va uni o'qitish metodikasi
G.Sharipova,Mazkur o'quv qo'llanmasi bo'lajak o'qituvchilarni aqliy, axloqiy, madaniy va ma'naviy jihatdan tarbiyalaydi, ilmiy-nazariy va amaliy bilimlar majmuasi bilan tanishtiradi hamda metodik ko'nikma va malakalar beradi. Mazkur o'quv qo'llanma musiqa ta'limi yo'nalishi bo'yicha bo'lajak o'qituvchilar uchun mo'ljallangan.
-
O'zbek musiqasi (Xalq musiqa ijodiyoti)
Sh.Ayxodjayeva,Mazkur darslik asrlar davomida oʻzbek xalqi bilan yonma-yon yashab kelayotgan hamda tarixi, e'tiqodi, madaniyat va ma'naviyat sohalari, shu jumladan badiiy ijodiyot shakllari ko'p jihatdan o'zaro mushtarak bo'lgan tojik, turkman, qozoq, qirg'iz, uyg'ur, qoraqalpoq xalqlarining musiqa merosi haqida talabalarga bilim berishga qaratilgan. Unda asosiy rivojlanish bosqichlariga tafsilot berilgan holda, musiqa hayotiga taalluqli manba va ma'lumotlar, shuningdek musiqiy cholg'ular va musiqa janrlari, ilmiy-nazariy meros masalalari, shuningdek musiqa san'ati ravnaqiga ulkan hissa qo'shgan atoqli namoyandalarning ijodiy faoliyati ko'rib chiqiladi.
-
Рубоб прима чолғу ижрочилиги
Гочбакаров А.,Мазкур ўқув қўлланма олий ўқув юртлари ўқитувчи ва талабалари учун мўлжалланган бўлиб, рубоб прима чолғу ижрочилик масалаларига бағишланган. Унда рубоб прима чолғуси, товуш чиқариш ва уни бошқариш, ижрочилик маҳоратини такомиллаштириш, шунингдек созандалар хақида сўз юритилади. Қўлланмага олий таълим муассалари талаблари, ижро имкониятларига мос келадиган асарлар танлаб олинган.
-
Cholg'u ijrochiligi (rubob)
Abduazimov R.,Mazkur o‘quv qo‘llanmada 5150700 – Cholg‘u ijrochiligi (An’anaviy cholg‘ular)ga mos rubob uchun asarlar saralab olingan bo‘lib, Oliy ta’lim muassasalari uchun qolaversa, an’anaviy cholg‘u (rubob) ixtisosligi bo'yicha tahsil olayotgan barcha mutaxassislarga mo'ljallangan.
-
Rubob ijrochiligi
O.Nazarov, A.Abduqayum,Xalq cholg'ularida ixtisoslik fani bo'yicha oliy o'quv yurtlari talabalari uchun mo'ljallangan ushbu qo'llanmada o'qitishning yuqori bosqichi talablariga javob beradigan ma'lumotlar jamlangan. Qo'llanmada o'zbek va uyg'ur rubob ijrochiligi borasida atroflicha so'z yuritilib, unda ruboblar turlari hagidagi to'liq ma'lumotlar, shuningdek har ikki xalq musiqasidan namunalar kiritilgan, hamda tahlil va talgin masalalan yunligar Qo'llanmadan shuningdek, akademik litsey va san'at kollejlarida iqtidorli o'quvchilar bilan ishlashda ham foydalanish mumkin.
-
Rubob prima cholg'u ijrochiligi
Gochbakarov A.,Mazkur o‘quv qo‘llanma oliy o‘quv yurtlari o‘qituvchi va talabalari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, rubob prima cholg‘u ijrochilik masalalariga bag‘ishlangan. Unda rubob prima cholg‘usi, tovush hosil qilish va uni boshqarish, ijrochilik mahoratini takomillashtirish, shuningdåk sozandalar xaqida so‘z yuritiladi. Qo‘llanmaga oliy ta’lim muassalari talablari, ijro imkoniyatlariga mos kåladigan asarlar tanlab olingan.
-
Каменное зодчество древней руси
Ирина Бусева - Давыдова,"Архитектура..летопись мира, она говорит тогда, когда уже молчат и песни, и предания и когда уже ничто не говорит о погибшем народе". Эти яркие, удивительные по своей внутренный силе принадлежит Николаю Васильевичу Гоголю.
-
Рисунок живопись композиция хрестоматия
Игнатьев С,Хрестоматия является допалнением к выпушенным ранее учебным пособиям и учебникам по рисунку живописи и композиции,