Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

Ilmiy izlanish asoslari fanidan ma`ruzalar matni

Ushbu ma’ruzalar matnida ilmiy izlanishlar asoslarini tashkil etuvchi manba’lar, nazariy va amaliy bilim ma’lumotlari, talabalarning ilmiy izlanishda qatnashishiga da’vat etuvchi va ilmiy hujjatlarni to‘g‘ri olib borish yo‘l-yo‘riqlari, ixtiro tushunchalari, kurs ishlari, bitiruv malakaviy ishlar va magistrlik dissertatsiyalarini bajarish tartibi bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan.

ЎРИК ЕТИШТИРИШ

Тўпламда қишлоқ хўжалиги соҳаси, жумладан, мева-сабзавот ва полиз экинларини асосий ҳамда такрорий экиш муддатида етиштириш, иссиқхоналарда маҳсулот ишлаб чиқариш, ғаллачилик, дон ва дуккакли экинлар, чорвачилик, балиқчилик, асаларичилик каби тармоқларнинг энг илғор тажрибаларига оид кенг қамровли илмий ва амалий маълумотлар берилган.

Горнорудные машины и автоматика

В настоящем сборнике помещены работы, в которых освещены последние достижения в методике расчета горных машин и их узлов, а также средств автоматики, описаны наиболее перспективные конструкторские решения.

Резание и инструмент

В сборнике рассматриваются вопросы теории и практики резания материалов, предлагаются прогрессивные способы обработки — алмазно-искровое шлифование, заточка поликристаллов, показаны возможности повышения эффективности режущих инструментов.

УЗУМ ЕТИШТИРИШ ВА МАЙИЗ ҚУРИТИШНИНГ ЗАМОНАВИЙ ТЕХНОЛОГИЯСИ

Узум ва унинг ҳосилидан халқ хўжалиги учун зарур бўлган турли-туман маҳсулотлар етиштириш иқтисодиёт учун муҳим ва фойдалидир. Бирок ушбу ўсимликни парваришлаш ва унинг ҳосилидан майиз тайёрлаш деҳқон ва фермерлардан ўзига яраша билим ва тажриба талаб этади. Ушбу қўлланмада айни мана шу ток ўсимлигини ўстириш ва майиз тайёрлашнинг анъанавий ва замонавий усуллари хакида тавсиялар берилган.

УЗУМ ЕТИШТИРИШ

Ижтимоий лойиҳалар билан аграр соҳага сармоя киритиш доирасида “Агробанк” АТБ томонидан 100 та китобдан иборат қўлланмалар тўплами тайёрланди. Тўпламда қишлоқ хўжалиги соҳаси, жумладан, мева-сабзавот ва полиз экинлари, ғаллачилик, чорвачилик, балиқчилик, асаларичилик каби тармоқларнинг энг илғор тажрибаларига оид ривожланган давлатлар ва юртимизда эришилган кенг қамровли илмий ва амалий маълумотлар қамраб олинган.

ЎЗБЕКИСТОН ТУПРОҚЛАРИ ВА УЛАРДАН ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИГИДА САМАРАЛИ ФОЙДАЛАНИШ

Маълумки, иқлимнинг ўзгариб бориши ва унинг атроф-муҳитга таъсири XXI асрнинг энг асосий глобал муаммоларидан бири ҳисобланади. Бунда антропоген омилларининг иқлим ўзгаришига фаол таъсири остида табиий ресурсларни, шу жумладан, тупроқ қатлами, сув манбаларини ва биологик хилма-хилликни сақлаб қолиш долзарб масала ҳисобланади.

OʻGʻIT QOʻLLASH TIZIMI

Tavsiya etilgan ushbu o'quv qo'llanma qishloq xoʻjaligi oliy o'quv yurtlarining 5410100 Agrokimyo va agrotuproqshunoslik ta'lim yo'nalishi talabalari uchun mo'ljallangan. O'quv qo'llanmaning birinchi bobi amaliy mashg'ulotlar mavzulari, ikkinchi bobi laboratoriya mashg'ulotlariga bag'ishlangan. Har bir mavzu mohiyati, ishni bajarish tartibi, topshiriq va xulosalar qismidan iborat. Talabalar topshiriq asosida kichik guruhlarda mustaqil ish bajarib yangi pedagogik texnologiyaga ko'ra mashg'ulotning asosini izohlaydilar. O'quv qo'llanmadan qishloq xo'jaligi agronomiya bakalavr yo'nalishlari talabalari, 5A410102-Agrokimyo mutaxassisligi magistrantlari ham foydalanishlari mumkin.

ТУЯҚУШЛАРНИ ПАРВАРИШЛАШ

Туяқушчиликни сердаромадлиги шундаки, агар фермада қорамолчиликни ривожлантирадиган бўлсак, ҳар бир бош сигирдан бир йилда бир бош бузоқ олиш мумкин. Сигирни уруғлантириб, ундан фойда олгунга қадар 2-3 йилга яқин вақт ўтади, чунки бузоқни сўйишдан олдин маълум тирик вазнгача эга бўлиши учун бўрдоқига боқилиши керак бўлади. Бузоқ сўйиш кондициясига етиш учун тирик вазни 250 кгни ташкил этиши керак. Шунингдек, ундан олинадиган тахминан 2,5 м2 терини ҳам ҳисобга олиш лозим.

ТУХУМ ЙЎНАЛИШИДАГИ ТОВУҚЛАРНИ ПАРВАРИШЛАШ

Барқарор узоқ муддатли озиқ-овқат хавфсизлигига эришиш Ўзбекистон Республикасининг макроиқтисодий, сиёсий ва ижтимоий манфаатларига боғлиқ бўлган муҳим вазифа ҳисобланади. Озиқ-овқат хавфсизлигини барқарор таъминлашда паррандачиликни ривожлантириш алоҳида аҳамиятга эгадир. Паррандачилик чорвачиликнинг тез даромад берадиган соҳаларидан бири бўлиб, аҳолини парҳез гўшт ва тухум маҳсулотлари билан таъминлаш имконини беради.

TУРП ЕТИШТИРИШ

Ўзбекистонда сабзавотларнинг жуда кўп турлари экилиб, Марказий Осиё мамлакатлари орасида сабзавот етиштиришда етакчи ўринни эгаллайди. Сабзавот экинлари қадим замонлардан етиштирилади. Ўзбекистонда карам, бодринг, пиёз экинлари тўрт минг йилдан бери сабзи, лавлаги, шолғом, турп, саримсоқ пиёз ўсимликлари эса икки минг йилдан бери етиштириб келинмоқда.

ТУПРОҚСИЗ ЭКИН ЕТИШТИРИШ

Ижтимоий лойиҳалар билан аграр соҳага сармоя киритиш доирасида “Агробанк” АТБ томонидан 100 та китобдан иборат қўлланмалар тўплами тайёрланди. Тўпламда қишлоқ хўжалиги соҳаси, жумладан, мева-сабзавот ва полиз экинлари, ғаллачилик, чорвачилик, балиқчилик, асаларичилик каби тармоқларнинг энг илғор тажрибаларига оид ривожланган давлатлар ва юртимизда эришилган кенг қамровли илмий ва амалий маълумотлар қамраб олинган.

“ТУПРОҚШУНОСЛИК АСОСЛАРИ”

тупроқ - табиий тирик жисм ва қишлоқ хўжалик ишлаб чиқариш воситаси, унинг келиб чиқиши, тузилиши, таркиби, хоссалари ва унинг энг асосий хусусияти-унумдорлигини ўрганиш, улардан оқилона фойдаланиш ва мухофаза қилиш, тупроқнинг унумдорлигини тиклаш, сақлаш ва ошириш йўлларини, тупроқнинг хосса - хусусиятларини, кимѐвий таркибини ҳар томонлама ўрганиш ва шу асосда тупроқнинг унумдорлигини ошириш, сифатига баҳо бериш (бонитировкалаш), иқтисодий бахосини, мухофазасини билиш, ҳар хил ўсимликларнинг тупроқ холатига кўра ҳосилдорлигини оширишнинг илмий асосланган чора-тадбирларни ишлаб чиқишни ўргатишдан иборат.

Tuproq bonitirovkasi

Yerda hayotning paydo bo‘lganiga 2 mlrd. yildan ko‘proq vaqt o‘tgan bo‘lsa, yerdagi o‘simliklar va tuproqning tarixi esa o‘z ichiga 0,5 mlrd. yil atrofidagi vaqtni qamrab oladi. Shuncha vaqtdan beri o‘simlik tomonidan, tuproq tomonidan ma’lum muvozanatga asosan kosmik energiya yutiladi, oqibatda tuproq gumusi va minerallarida to‘planib uning unumdorligini belgilaydi. Bu mexanizmda tuproq qoplami qatnashadi. Tuproq faol ishtirokchi tariqasida energiyani yutadi, to‘playdi va sarflaydi.

ТРАКТОРЛАР ВА ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИГИ МАШИНАЛАРИГА ТЕХНИК ХИЗМАТ КЎРСАТИШ ҚОИДАЛАРИ

Техник хизмат кўрсатиш (ТХК) – бу янги ёки капитал таъмирланган тракторлар ва машиналарни меъёрида ишлашини таъминлайдиган, носозликлар, аварияга олиб келадиган едирилишлар ва бузилишларни олдини оладиган, қишлоқ хўжалиги техникасини ишчанлик ҳолатини ва сақловчанлигини таъминлайдиган операциялар тўпламидан иборат бўлиб, мазкур тўплам машина деталлари, узеллари ва механизмларини тозалаш, текшириш, созлаш, маҳкамлаш ва мойлашга доир муҳандислик тадбирларини ўз ичига олади. Умуман айтганда ТХК – бу агротехник тадбирлар мавсумлар (йил) давомида машиналарни иш қобилиятини сақлаб туришга йўналтирилган муҳандислик тадбирларининг йиғиндисидир.

ТРАКТОРЛАР ВА ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИГИ МАШИНАЛАРИНИ ИШЛАТИШДАГИ ХАВФСИЗЛИК ҚОИДАЛАРИ

Ижтимоий лойиҳалар билан аграр соҳага сармоя киритиш доирасида “Агробанк” АТБ томонидан 100 та китобдан иборат қўлланмалар тўплами тайёрланди. Тўпламда қишлоқ хўжалиги соҳаси, жумладан, мева-сабзавот ва полиз экинлари, ғаллачилик, чорвачилик, балиқчилик, асаларичилик каби тармоқларнинг энг илғор тажрибаларига оид ривожланган давлатлар ва юртимизда эришилган кенг қамровли илмий ва амалий маълумотлар қамраб олинган.