Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

СОМОН ЙЎЛИ

Ота, мен сенга ёдгорлик ўрнатолмадим. Сенинг қаерга дафн этилганлигингни ҳам билолмайман. Ушбу асаримни, отам Тўрақул Айтматов, сенга бағишлайман. Она, сен бизни улғайтириб одам қилдинг. Сенинг узоқ умр кўришингни тилаб, онам Наима Айтматова, сенга бағишлайман.

Оқ кема

Унинг икки эртаги бўларди. Бири ўзиники бўлиб, уни ҳеч ким билмасди. Иккинчисини эса бобоси сўзлаб берганди. Кейин биронтаси ҳам қолмади. Гап шу хусусда. Ўша йили у етти ёшга тўлиб,- саккизга қадам қўйганди.

СОҲИЛ ЁҚАЛАБ ЧОПАЁТГАН ОЛАПАР

Атоқли адиб Чингиз Айтматовнинг «Соҳил ёкалаб чопаётган Олапар» қиссасининг мазмуни жуда теран ва серқирра. Асар ер юзининг ҳамма тарафини сув қоплаб олган, ҳали бирор парча қуруқлик бўлмаган замонлар тўғрисидаги ривоятдан бошланади. Қиссада шимолда яшовчи нивхларнинг бир неча авлоди тақдири ҳақида гап боради. Нивхлар бир қайиқда чексиз уммонда даҳшатли зулмат кўйнида қолиб кетишади ва ҳаёт-мамот олишуви бошланади. Ҳурматли ўкувчи, бу олишув нима билан тугашини асарни ўкиб билиб оласиз

БОБУРИИНОМА

Бисмиллоҳир раҳмонир раҳим. Тангри таолонинг инояти бирла Оллоҳнинг улуғ ва сирли бир бандаси хусусида суз айтмоққа жазм қил- ДИК. Бу мумтоз инсон тарихимизнинг энг мураккаб, энг жозибадор, энг драматик сиймоларидан биридир. Дунеи фонийга келиб, у нисбатан қисқа умр курди — бор-йўғи қирқ етти йил ҳает кечирди. Лекин шу суронли умри мобайнида у жаҳон тарихидан шавкатли урин олиб улгурди.

BIR YUZ BIR

Bir yuz bir» romani syujetiga real voqea - bir yuz bir o'zbek jangchisining Ikkinchi jahon urushi yillaridagi fojiali taqdiri asos qilib olingan. Amersfort konslagerida do'zax azobiga mardona dosh bergan bu askarlar Gitleming makkorona rejasini butkul barbod qilgani va fashistlarning jahon tarixini boshqa o'zanga burib yuborishiga ozmi-ko'pmi to'siq bo'lganini bilmay halok bo'lgan.B

JAMILA

Har gal safarga chiqishim oldidan kichkina yog’och ramkaga solingan surat oldida turish menga odat bo’lib qolgandi. Ertaga ovulga jo’nashim kerak. Mana, hozir ham o’sha suratga tikilib, go’yo undan oq yo’l tilayotgandek ko’zimni uzolmay, uzoq termilib qoldim.

ПУАНКАРЕ

Вақт таъсирини ўтказмайдиган нарсанинг ўзи қолмапти. Ҳатто асл мол ҳам унинг қошида ожиз экан”. Бундан ўттиз беш йил бурун Масковда мана шу портфелни нақ бир юз йигирма рублга олаётганимда сотувчи “Тоза чарм. Сизга юз йил хизмат қилиб беради. Ҳатто бир асрдан кейин ҳам янгидай туради!” деб роса оғиз кўпиртирган, ёнимда турган ўзим қатори аҳли урфоннинг айримлари эса кўрсаткич бармоқларини чаккаларига тираб, айлантиришдан ўзларини тийишолмаган, баайни айтмоқчи бўлгандиларки, тентаклик ҳам эви билан­да, сичқон сиғмас инига, ғалвир боғлар думига, деганлари асли шу; аммо на илож, зоримиз бор, зўримиз йўқ, илло наинки лириклар, балки биздек жиддий риёзиётчилар сафида ҳам ақли қосирлар учраб туриши эҳтимоллик назариясига мос ва хос…

БИБИСОРА

Мактаб ҳовлиси катта танаффусда ўйинқароқ болаларга тўлиб кетади. Айниқса почтачи қўниш ака келса худо урди – кейинги соатга бир гуруҳ бола кечикиб киради. Чунки почтачи опкелган хатларни эгаларига улашгунча кўп вақт кетади. Кейин эса қўниш ака четига обуначининг фамилияси ёзилган газеталарни тарқатади. Кимга хат келган бўлса, хат эгаси виқор билан даврадан чиқади, шартта конвертнинг гардишини йиртади-да, четга ўтиб ўқий бошлайди. Армиядаги акаси хатга қўшиб сурат юборган бўлса-чи, униям деярли ҳаммага кўрсатиб мақтанишга улгуради. Акаси посанг аскар кийимида, шапкасини дўндириб тушган бўлса, унда кўринг қизиқни. Кечагина шу мактаб ҳовлисида лой оралаб, ланка тепиб, муаллимдан дакки эшитиб юрган бола сал ўтиб Москвадами, Ленинграддами ёхуд чет элда хизмат қилаётган бўлса, албатта расмини жўнатади.

БОҒДАГУЛ

Ўзи қишлоғимизда иккита Боғдагул отлиқ аёл бор. Бири эскидан шу ерда туғилган. Патирни зўр қилади. Патир нони билан оти чиққан. Катталар Боғда келин, кичиклар Боғда янга, Боғда чеча дейишади. Қишлоқда ўзи шунақа. Бир одамни бир неча оти бўлади. Отини ўзи чиқаради. Иккинчисининг ҳали оти чиқмаган. Янги келин. Андижонлик. Жалойирдан. Туғли-тугли. Қишлоқ зоту будини билмаганни келин қилмайди. Қилгандаям келин ҳисобламайди.

Жамила

Ҳар гал сафарга чиқишим олдидан кичкина ёғоч рамкага солинган сурат олдида туриш менга одат бўлиб қолганди. Эртага овулга жўнашим керак. Мана, ҳозир ҳам ўша суратга тикилиб гўё ундан оқ йўл тилаётгандек кўзимни узолмай, узоқ термилиб қолдим.

Postmodern olamda manzil izlab…

Keyingi davr o‘zbek nasri haqida so‘z borarkan, kishi e’tiborini, avvalo, bu jarayondagi rang-baranglik o‘ziga tortadi. Zero, milliy adabiyotimizda yaratilayotgan asarlar nafaqat mazmun-mohiyatiga ko‘ra, balki ifoda shakllari jihatidan ham xilma-xillik kasb etmoqda. Albatta, bunga tabiiy hol sifatida qarasak o‘rinli bo‘lar, chunki xozirgi globallashuv davrida biror shaxs yoxud butun bir ijtimoiy guruhning biror ruhiy-ma’naviy holatda muqim yashashi qiyin. Xuddi shu hol o‘zbek adabiyotida ham aks etib, undagi rang-baranglikni ta’minlayotgan asosiy omil bo‘lsa, ajab emas.

СУККАБОШ БЕВАГИНА

__ Алё, узингмисан, болам? Ваалаикум ассалом, мулло булгин! «Зиёратлар к,абул», дейсанми? Мурод *осил! Рах,мат. Сафар кдндок, буларди, з)ф булди! «К,ани бир эшитайлик», дейсанми? Майли, сазанг улмасин. Аммо-лекин сен ярамаснинг бир одатинг ёмон. Мендан зур-зур х,икояларни эшитиб оласан-да, к,ушиб-чатиб узингники к,илиб ёзасан. Бу сафар шунак,а кдлмасанг, х,аммасини бир бошдан гапириб бераман.

Қўрқинчли Теҳрон

Ушбу китоб барчага мўлжалланган

Сўнгги тўфон

Аҳмад Лутфи Қозначи дивалги асарларида бўлезни сингари «Сўнгти тўфон» романида ҳам мактаб ўқувчиси Ҳасан ва унинг муштипар ома сининг бошидан кечирганлари орқали Аллоҳ ҳар бир бандасига ҳами ша меҳрибон эканлигини таъкидлайди. Жабрдийда овалиниг, бегуноҳ боланинг иттилоси низ ветмаслиги Лутфуллоҳ амакниниг уларга бе миннат мурувват кўрсатишин орқали гавдалантиради «Сўнгги тўфон» рамзий мажозий маънони англатади. Романда Турсунга ўхшаган ёвуз, меҳренз кимсалар ҳар бир хонадон учуя, жамият учун бамисоли тўфон дейилади

КОИНОТ ОҚИМЛАРИ

“Дунё адабиёти хазинасидан” туркумида Лао Шэнинг “Мушук шаҳри хотиралари” романи ва Франц Кафканинг “Ота ҳукми” ҳикоя-мактублар тўпламини чоп этдик. Энди навбат машҳур фантаст-ёзувчи Айзек Азимовга.

OQ YOMG‘IR

Yuksak tog‘ qoyalaridan esayotgan muzdek shamol qorong‘i daralar ichidan kuch bilan otilib chiqib, tog‘ etaklariga ravona bo‘lardi. Pastda ovul uyquga cho‘mgan.