Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

“Sitologiya, gistologiya va embriologiya” fanidan o‘quv – uslubiy majmua

Oliy ta`lim tizimidagi o`quv jarayoni sifatida ta`minlovchi asosiy omillardan biri-bu o`quv va uslubiy adabiyotlar bilan ta`minlanganlik darajasi, ularning sifati va pedagogik xamda metodik talablarga muvifiqligidir. Yuqoridagilarni amalga oshirish maqsadida ushbu o`quv uslubiy majmua ishlab chiqildi. Mazkur o`quv uslubiy majmua 60510100-Biologiya yo`nalishi talabalari uchun mo`ljallangan. O`quv uslubiy majmua professor-o`qituvchini muayyan fan bo`yicha yaxlit, to`liq va barcha o`quv ishi turlarini qamrab oladigan uslubiy qo`llanmalar. O`quv kursini o`tkazish jarayonida rejali va ongli tarzda yondashuvini ta`minlaydi. O`quv kursi mazmuni va uni o`qitish jarayonini ta`lim standartlariga to`liq muvofiqlashtirishga erishish mukin. Elektron tarzda bajarilgan o`quv-uslubiy majmualar soni va sifatini oshirish orqali zamonaviy pedagogik va axborot texnologiyalarini qo`llashga doir malaka va ko`nikmalarni shakllantirish. Muayyan fan bo`yicha o`quv–uslubiy adabiyotlar tanqisligi muammosini hal qilishga yordam beradi.

“Botanika” fanidan o‘quv – uslubiy majmua

O`quv uslubiy majmua professor-o`qituvchini muayyan fan bo`yicha yaxlit, to`liq va barcha o`quv ishi turlarini qamrab oladigan uslubiy majmuadir. O`quv kursini o`tkazish jarayonida rejali va ongli tarzda yondashuvini ta`minlaydi. O`quv kursi mazmuni va uni o`qitish jarayonini ta`lim standartlariga to`liq muvofiqlashtirishga erishish mumkin. Elektron tarzda bajarilgan o`quv-uslubiy majmualar soni va sifatini oshirish orqali zamonaviy pedagogik va axborot texnologiyalarini qo`llashga doir malaka va ko`nikmalarni shakllantirish. Muayyan fan bo`yicha o`quv–uslubiy adabiyotlar tanqisligi muammosini hal qilishga yordam beradi.

Loyihalash asoslari

Qurilish amaliyotida "inshoot" va "bino" tushunchalari mavjud bo`lib, ular bir-biridan tubdan farq qiladi. Inshootlar inson tomonidan jamiyatning moddiy va ma'naviy ehtiyojlarini qondirish uchun bunyod etilgan, ichki hajmga, bo`shliqqa ega bo`lmagan barcha qurilmalar inshootlar deb ataladi. Inshootlar asosan exnik masalalarni hal qilishga mo`ljallangan bo`ladi: to`g`on, damba, GES, yirik irrigatsiya suv taqsimlash qurilmalari, ko`prik, tunel, metroni stansiyasi, tutun minorasi, teleminora, rezervuar va boshqalar. Inshoot o`z ichiga bino tushunchasini ham qamrab oladi.

Pedagogik maxorat fanidan o`quv-uslubiy majmua

O’zbеkistоn Rеspublikаsi Vаzirlаr Mаhkаmаsi hаmdа Prеzidеntimiz tоmоnidаn qаbul qilinаyotgаn hаr bir Qаrоrdа bаrkаmоl аvlоd tаrbiyasi vа ulаrning kаsbiy mаhоrаtini аvvаlо tа’lim muаssаsаlаridа оshirib bоrishgа jiddiy e’tibоr qаrаtilmоqdа. Оliy pеdаgоgik tа’lim muаssаsаlаridа ushbu muаmmоlаrning yеchimini tоpishdа “Pеdаgоgik mаhоrаt” fаnini chuqur o’rgаnish muhim аhаmiyat kаsb etаdi. Pеdаgоgik mаhоrаt nimа? Uning mоhiyati nimаlаrdаn ibоrаt? Ulаrni egаllаsh uchun nimаlаrni bilish kеrаk? Hоzirgi zаmоn pеdаgоgikаsi vа psiхоlоgiyasi «pеdаgоgik mаhоrаt» tushunchаsigа turlichа izоh bеrаdi. Jumlаdаn, “Pеdаgоgik entsiklоpеdiya”dа tа’rif quyidаgichа izоhlаngаn: “O’z kаsbining mоhir ustаsi bo’lgаn, yuksаk dаrаjаdа mаdаniyatli, o’z fаnini chuqur bilаdigаn, yondаsh fаnlаr sоhаlаrini yaхshi tаhlil etа оlаdigаn, tаrbiyalаsh vа o’qitish uslubiyatini mukаmmаl egаllаgаn mutахаssis”. Ushbu tа’rifning mоhiyatidаn kеlib chiqib o’qituvchining pеdаgоgik mаhоrаti tushunchаsi mаzmunini shundаy izоhlаsh mumkin: 1. Mаdаniyatning yuqоri dаrаjаsi, bilimdоnlik vа аql zаkоvаtning yuksаk ko’rsаtkichi. 2. O’z fаnigа dоir bilimlаrning mukаmmаl sоhibi. 3. Pеdаgоgikа vа psiхоlоgiya kаbi fаnlаr sоhаsidаgi bilimlаrni puхtа egаllаgаnligi, ulаrdаn kаsbiy fаоliyatidа fоydаlаnа оlishi. 4. O’quv – tаrbiyaviy ishlаr mеtоdikаsini mukаmmаl bilishi.

Umumiy psixologiya fanidan o`quv-uslubiy majmua

Psixika yuksak darajada tashkil topgan materiyaning alohida xossasi bo‘lib, u ob’ektiv olamni alohida bir tarzda aks ettiradi. Yuksak darajada tashkil topgan materiya deganda biz miyani tushunamiz. Demak inson va hayvonlar psixikasining moddiy asosini markaziy nerv sistemasining eng yuksak qismi bo‘lmish bosh miya tashkil etadi. Ammo insonlar miyasi hayvonlar miyasiga qaraganda ancha murakkabroq tuzilgan bo‘ladi. Odam miyasi hajmi jihatidan ham katta. Bosh miya orqa miya bilan markaziy nerv tuzilmasini tashkil qilib, odam organizmidagi barcha organlarning o‘zaro faoliyati va bir-biri bilan bog‘lanishini hamda uning tashqi muhit bilan bo‘ladigan aloqasini ta’minlaydi. Psixik faoliyatlarning ko‘pgina qismi bir necha qator bo‘lib, joylashgan nihoyatda ko‘p nerv hujayralaridan (15 milliarddan ko‘p) tashkil topgan, kulrang modda qatlamidan iborat bo‘lgan bosh miya katta yarim sharlari qobig‘ining faoliyati bilan bog‘liqdir. Nerv tizimi nerv to‘qimasidan tashkil topgan bo‘lib, u o‘z navbatida nerv hujayralaridan iborat. Har bir nerv hujayrasi, ya’ni neyron yadrosi bo‘lgan juda ko‘p tarmoqlangan kalta o‘simtalar – dendritlar va bitta uzun o‘simta - aksondan iborat hujayradan tashkil topgan.

Oila psixologiyasi fanidan o`quv-uslubiy majmua

Ma`lumki, insoniyat jamiyati taraqqiy etib borgan sari odamlarning o`zlari ham, ularning bir-birlari bilan bo`ladigan o`zaro munosabatlari ham, ayniqsa, shaxslararo munosabatlar orasida eng samimiy, eng yaqin bo`lgan oilaviy munosabatlar ham takomillashib, o`ziga xos tarzda murakkablashib boradi. Sababi: hozirgi zamon fan-texnika taraqqiyoti, ishlab chiqarish munosabatlari va vositalarining taraqqiyoti, qishloq xo`jaligi, sanoat ishlab chiqarishi, umuman, halq xo`jaligining barcha jabhalarida yangi texnologiya, texnik jarayonlarning jadal joriy etilishi bevosita shu jarayonlarning yaratuvchisi, ishtirokchisi bo`lgan inson omiliga, inson shaxsiga ham o`ziga xos yangicha talablar qo`ymoqda. Ishlab chiqarish munosabatlari, jamiyat taraqqiyoti bir tomondan, odamlarning o`zlarida ro`y berayotgan ijtimoiy-psixologik, fiziologik va boshqa o`zgarishlar o`zaro muloqot munosabatlari doirasining ma`lum darajada chegaralanib qolishiga, ularda o`tmishdoshlarimizda kuzatiladigan tabiiylikning ma`lum darajada buzilishiga va oqibatda inson ruhiyatida mumkin qadar hissiy, emotsional zo`riqishlarning yuzaga kelishiga asos bo`lmoqda. Bularning ta`siri oilaviy hayot va undagi psixologik iqlimda ham o`z ifodasini topadi.

Sanoat va fuqaro binolari arxitekturasi

Jamoat binolari va inshootlari shaxarlarning xajm-rejaviy, kompozitsion strukturasida muxim rol uynaydi. Ular shaxarlarning markazlariqurilishida va tashkillanishida asosiy kompozitsion element bo‘lib xizmat qiladi. Ularning ko‘chalar, maydonlar, transport magistrallari bilan rejaviy va funksional bog‘lanishi shaxar rejasining asosini yaratadi.Xar bir arxitektura inshootining asosida uning xayotiy funksiyasi yotadi. Xozirgi zamon odamlari ijtimoiy xayotining shakli xilma-xildir: ijtimoiy-siyosiy, ma’muriy, madaniy, maishiy va boshqalar. Bu xilma-xil protsesslarni tashkil etish uchun esa ashyoviy qobiq bo‘lgan turli xil jamoat binolari xizmatqiladi.Jamiyatning uzluksiz rivojlanishi, xayotiy protsesslarga bo‘lgan talablarning o‘zgarishi, fan va texnikaning rivojlanishi jamoat binolarida kechadigan funksional-texnologik protsesslarni xam o‘zgarishga olib keladi.

Raw Material Base of Construction Materials

Construction materials play a very important role in the development of the national economy. The steady growth of industrial and residential construction increases the demand for construction materials day by day. Therefore, knowledge and study of construction materials, the technologies of their production, and the composition of products made from them are essential for every construction specialist. At the same time, a specialist must thoroughly understand the following:

Sanoat binolari arxitekturasi.

Fanning asosiy maqsadi arxitektura rivojlanishining asosiy bosqichlari, arxitektura kompozitsiyasi texnikasi va vositalari, dizaynning funksional va fizik texnikaviy tamoyillari haqida bilim berishdan iborat. O'zaro bog'langan yuk ko'taruvchi va o'rab turgan tuzilmalardan tashkil topgan bir butun sifatida sanoat va fuqaro binolari uchun konstruktiv yechimlarni ishlab chiqish qobiliyatini singdirish.

“Chizma geometriya va muhandislik grafikasi” fanidan o’quv –uslubiy majmua

“CHizma geometriya va muhandislik grafikasi” fani “bino va inshootlari qurilishi” ta’lim yo’nalishi o’quv rejasiga asosan 1- va 2-semetrlarda mos ravishda 90 va 36 auditoriya soatlarda o’qitiladi. 1-semestrda CHizma geometriya asoslari, proektsiyalash usullari, chizmani qayta tuzish, sirtlar, egri chiziqlar, son belgili proektsiyalar, perspektiva va ortogonal proektsiyalarda soyalar mavzulari qamrab olingan CHizma geometriyani o’qish davrida talaba chizmalarni nazariy asoslarini proektsiyalash usullarini, ularni bir –biridan farqli tomonlarini va jismning fazodagi holatini chizmada aks ettirish ko’nikma va malakaga ko’nikmalariga ega bo’ladi.

Kasb - hunarga yo’naltirish fani bo’yicha o’quv-uslubiy majmua

Kasbga yo'naltirish ishlari politexnik ta’lim, texnologik ta’limi va tarbiyasi bilan uzviy aloqadorlikda olib borildi. 1930-yillarning boshlarida Kasbiy maslahat va kasbga yo'naltirish markaziy laboratoriyasi faol tashkiliy ishlarni olib bordi, 1932-yilga kelib bu turdagi byurolar soni 54 taga yetkazildi. Biroq bu davrdagi kasbga yo'naltirish ishlari taraqqiyotiga o'quvchilar texnologik ta’limiga bo'lgan e’tiborni susayib borishi salbiy ta’sir ko'rsatdi. Texnologik ta’limining bekor qilinishi kasbga yo'naltirish ishlarining to'xtab qolishiga olib keldi. 1950-villarning boshlarida kasbga yo'naltirishga bo'lgan e’tibor yana kuchaya boshladi va m a’lum darajadagi tashkiliy-uslubiy yondashuv yuzaga keldi. Shundan keyingi davrlarda o'quvchilarning qiziqishlari va xalq xo'jaligi ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda ishlab chiqilgan kasbga yo'naltirish ishlari besh yillik rejalar asosida tashkillashtirib borildi. O'zbekiston mustaqillikni qo'lga kiritgan yildan boshlab ta’lim tizimida tub o'zgarishlar ro'y bermoqda. «Ta’lim to'g'risida»gi Qonun hamda «Kadrlar tayyorlash milliy dasturi»ning qabul qilinishi natijasida xalq xo'jaligini malakali mutaxassis kadrlar bilan ta’minlash tizimi yaratilmoqda.

Tikuv buyumlarini konstruksiyalash va modellashtirishning avtomatlashtirilgan tizimlari fanidan o’quv-uslubiy majmua

Yengil sanoat korxonalarida kiyimlarni loyihalashning birinchi avtomatlashtirilgan tizimlari, xususan, andozalarni ko‘paytirishni va ular joylashmasini avtomatlashtirilgan usulda bajarish tizimlari 1980 yillarning o‘rtalarida paydo bo‘ldi. Bu «Gerber» (AQSh), «Lektra» (Fransiya), «Investronika» (Ispaniya) kabi juda qimmat bo‘lgan chet el firmalarining avtomatlashtirilgan sistemalari edi. Kompyuter texnologiyalarini o‘zlashtirgan korxonalar ularning afzalliklarini tez angladilar va an’anaviy usullarga qaytishlari mumkin bo‘lmay koldi. Ba’zi vaqtlarda mahalliy (MDH) davlatlarining avtomatlashtirilgan tizimlarida kerakli kompyuter va hisoblash texnikalarining yo‘qligi sabab, chet el tizimlari bilan raqobatlasha olmadilar. Hozirda zamonaviy kompyuterlar va uskunalarga ega bo‘lish orqali kiyimlarni loyihalashning avtomatlashtirilgan tizimlari yanada rivojlanmoqda. Boshqa sohalar faoliyati kabi, kiyimlarni loyihalashning avtomatik tizimlarining maqsadi- loyihalashning ijodiy jarayonini inson zimmasida qoldirib, uning texnik qismlarini tez va sifatli bajarishdir. Kiyimlarni loyihalash bu- faqatgina konstruktorlik hujjatlarini ishlab chiqish bilan emas, balki avtomatlashtirishning maksimal samarasiga sistemali yondashuv nuqtai nazaridan erishish mumkin bo‘lgan rejalashtirish, loyihalash, ishlab chiqish va sotish tizimlari birligidir.

"Bino va inshootlarning seysmik xavfsizligi"

Bino va inshootlarning seysmik xavfsizligi fаni hаmmа vаqt ijtimoiy, siyosiy vа g‘oyаviy omillаrni hisobgа olgаn, ulаrgа mos holdа rivojlаngаn. Injener quruvchilаr аrxitekturаning, аsosаn texnik mаsаlаlаri bilаn ish ko’rib, konstruksiyаlаr qurilish usullаrini o’zidа аks etgаn estetik imkoniyаtlаrini yаqqol tаsаvvur qilishlаri kerаk bo’lаdi. Bu jihаtdаn qаrаgаndа, binolarning seysmik mustahkamligi bo’yicha rivojlаnish tаjribаsi nаfаqаt keng mа’lumotlаr berаdi, shuningdek, u muаmmoni nаzаriy o’ylаshgа o’rgаtаdi, konstruksiyаlаr vа bаdiiy shаkllаrning o’zаro bog‘liqligigа oid ko’p qirrаli nаzаriy mаsаlаlаrni hаl qilishgа yordаm berаdi hаmdа ilmiy dunyoqаrаshini shаkllаntirish vаzifаlаrini bаjаrаdi.

Metrologiya standartlashtirish va sertifikatlashtirish fanidan o’quv-uslubiy majmua

Metrologiya, moddalarning xossalari va fizik xodisalar, materiallar va texnologik jarayonlar xarakteristikasi to’g’risida ob’ektiv miqdoriy informatsiyalar olish metodi va vositalari majmuidan iborat. O’zbekistonda metrologiyaning rivojlanish darajasi umumiy ilmiy-texnika taraqqiyati bilan bog’liq va u xalq xo’jaligining hamma soxalarida ishlab chiqarishning yanada rivojlanishiga bevosita ta’sir ko’rsatadi. Boshqariladigan atom reaktorlari va raketalarni yaratish, kosmik uchishlarni amalga oshirish kabi murakkab muammolarni faqat hozirgi zamon metrologiyasining o’lchash metodi va vositalari asosida yechish mumkin bo’ldi. Hozirgi vaqtda o’lchash katta ahamiyatga ega bo’lmagan biror bilim sohasi topilmaydi.

“Materialshunoslik asoslari” fanidan o’quv–uslubiy majmua

Fan va texnika taraqiyoti munosabati bilan sanoatning barcha tarmoqlari, ayniqsa, og’ir sanoat va mashinasozlik sanoati rivojlanib bormoqda. Sanoatning rivojlanishi arzon, puxta ishlatilishi qulay bo’lgan materiallarni topish, materiallarning xossalarini bilgan xolda ularni zaruriy yo’nalishda o’zgartirish texnologiyasini ishlab chiqishni taqozo etadi. Bu vazifalarni hal etish uchun texnika oliy o’quv yurtlarida talabalarga «Materialshunoslik va KMT» fanini puxta o’rgatish ularning «Materialshunoslik va KMT» fanidan chuqur va atroflicha bilim olishlarini ta’minlash zarur. Insonlar o’z faoliyatida moddalarni ishlab chiqarish maxsuloti deb qaraydilar. Moddalar aslida esa materiyaning ma’lum bir barqaror massasiga ega bo’lgan bo’lagidir. Ana shunday moddiy texnikada «Material» deb atash qabul qilingan. Demak materiallar mexnat jarayonining maxsuli bo’lib, unda insoniyat o’z talablarini qondiradigan buyumlar tayyorlaydilar. Materialning texnikaga yaroqliligi uning tuzilishiga bog’liqdir. Materialning tuzilishi deganda, uning bir butunligini ta’minlovchi ichki va tashqi ta’sirlarga faol qarshilik ko’rsatuvchi ichki bog’lanishlar tushuniladi. Ichki bog’lanishlar o’zgarsa materialni xossalari xam o’zgaradi.

Glaukoma(ko'k suw) keselliginin' klinikasi,tekseriw usillari,emlew ha'm aldin aliw ilajlari.

Qollanbada glaukoma keselliginin' tu'rleri,klinik belgileri olardi tekseriw usillari,emlew usillari ha'm aldin aliw ilajlari ken' ha'm aniq etip jazilg'an.