Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

ҲОРИЖИЙ ҒАРБ САНЪАТИ ТАРИХИ XVII АСРДА ЕВРОПА САНЪАТИ

Жаҳон ижтимоий, сиёсий ва маданий ҳаётида рўй берган бу ўзгаришларда Европа муҳим ўрин тутади. Чунки Шарқ ва Ғарбнинг санъат соҳасидаги ютуқларини ўзида мужассамлаштирган Европа қитъасида феодал жамияти қолоқлигига, ижтимоий ҳаётда диннинг ҳукмрон бўлиб қолишига қарши чиқиш бошланди. Бу эса янги муносабатларнинг шаклланишига замин яратди. Хусусан, Нидерландия ва Англия бўлиб ўтган халқ ғалаёнлари Ўрта аср тартиби ва диний черков ҳукмронлигига зарба берди. Голландия Европада намунали капиталистик давлат тарзида ривожлана бошлади. Лекин феодализм Европанинг кўпгина мамлакатларида ўз ҳукмронлигини сақлаб қолаверади. Жумладан, Франция ва Испанияда марказлашган абсоют монархиялар вужудга келди

Рудро-магматические системы орогенных областей.

В сборнике содержатся материалы конференции, посвященной проблемам строения и состава литосферы, магматизма и рудообразования, закономерностям формирования рудно-магматических систем.

Махсус курс

Махсус курсда Қуёш энергиясидан фойдаланишнинг физикавий асослари фани бўйича замонавий педагогик технология асосида ёзилган маъруза матнлари.

Fizika kursi: elektromagnetizm, tebranishlar va to`lqinlar. II qism

Ushbu ma’ruzalar matni fizika kursi 3 semestr davomida o‘rganiladigan bakalavriatning texnika yo‘nalishlari bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun mo‘ljallangan. Bunda fizika kursining elektromagnetizm, tebranish va to‘lqinlar bo‘limlariga bag‘ishlangan 18 ta ma’ruza matnlari keltirilgan. Ushbu ma’ruzalar matni O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining o‘quv uslubiy boshqarmasi tomonidan tasdiqlangan “Professional oily ta’lim Davlat Standarti” ga binoan oily texnika ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha bakalavrlar tayyorlash uchun ishlab chiqilgan fizikadan 3 semestrlik o‘quv dasturining 2-semestriga moslab tuzilgan

ПЕДАГОГИК ПСИХОЛОГИЯ

Педагогик психология психология фанининг муҳим тармоқларидан биридир. Педагогик психология мураккаб тузилишига эга бўлиб, инсон ҳаётининг барча соҳаларининг, айниқса, таълим ва тарбиявий томонларини ўз ичига қамраб олади. Педагогик психология курсининг мақсади талабаларга таълим ва тарбиянинг мазмуни, ундаги психологик қонуниятлар, инсон ва жамият ҳаётидаги аҳамияти, педагогик психологиянинг методлари билан таништиришдан иборатдир. Педагогик психология фанининг асосий вазифаларига бакалаврларни ижтимоий фаолиятининг таълим ва тарбия каби йўналишларида ўқитувчи шахси меҳнатини ташкил этиш, педагогик жамоаларда ишни ташкил этиш омиллари, механизмлари ва шарт-шароитлари билан таништириш, таълим фаолият мотивларини мукаммал ўзлаштириш, ўқувчиларнинг таълимдаги қобилият ва иктидорини ўстириш йўллари ҳамда уларни ривожлантириш омилларига ўргатиш, бу борада ижтимоий-психологик ҳодисалар табиати ва моҳиятини тушунишга кўмаклашишдан иборатдир.

Спорт психологияси

Мазкур муаммоли маърузалар тўплами 2006 йилда тузилган ўқув дастури асосида тайѐрланган бўлиб, педагогик йўналишидаги барча факультетларда бакалавриат даражасида таълим беришга мўлжалланган. Унда мавзулар асосий саволларга бўлиниб, барча саволлар учун тегишли бўлган таянч тушунча ва иборалар, муаммоли савол, вазифа ва вазиятлар қайд этилган. Ҳар бир савол учун алоҳида мақсадлар тизими ишлаб чиқилган. Ўқитувчи ва ўқувчи мақсадлари уйғунлаштирилган. Мақсадлар ва асосий саволнинг мазмунидан келиб чиққан ҳолда назорат топшириқлари берилган. Назорат топшириқларини ишлаб чиқишда талабаларнинг билимларини ўзлаштириш даражалари кетма-кетлигига амал қилинган. Якунловчи муаммоли савол ва хулосалар қайд этилган. Мавзу бўйича энг асосий адабиѐтлар рўйхати тавсия қилинган. Маърузалар тўплами психология фани мазмунини тўла акс эттирган ҳолда талабаларнинг мустақил билим олишларига самарали таъсир этади деб ҳисоблаш мумкин. Муаммоли маърузалар тўплами Гулистон Давлат Университети ўқув методик кенгаши томонидан (2 баѐннома, 26.11.2009 йил) нашрга тавсия қилинган.

СОЦИОЛОГИЯ

Социология фанидан тузилган ушбу маърузалар матнида ўқув режасида кўрсатилган мавзулар бўйича тайёрланган матнлар, қисқа ёзма иш мавзулари, мавзуни мустаҳкамлаш бўйича назорат саволлари, адабиётлар рўйхати, оралиқ ва якуний назорат саволлари, фан бўйича тест саволлари берилмоқда. Ушбу материалларни маъруза ва семинар машғулотлари жараёнида самарали қўллаш мумкин. У профессор-ўқитувчиларнинг ўқув машғулотларини янги педагогик технологиялар асосида ўтишлари, талабаларнинг эса фанни чуқур ўзлаштиришлари учун амалий аҳамиятга эга бўлади.

Педагогика маърузалар матни

Ушбу маърузалар матнида «Педагогика» фанининг мақсад ва вазифалари, фаннинг моҳияти, фаннинг жамият учун зарурлиги, инсонни тарбиялашнинг қонун, қоида, услуб ва воситалари, мутахассиснинг юксак маънавияти ва ахлоқий фазилатларини ҳамда ўз —ўзини тарбиялаш ва бошқариш бўйича билимлар кўргазмали воситалар шаклида кенг ёритилган. Маърузалар матни нопедагогик йўналишларда таҳсил олаётган бакалаврларга, касб —ҳунар коллежлари ўқитувчиларига ҳамда таълим — тарбия билан шуғулланувчи мутахассисларга мўлжалланган.

Sotsiologiya fani predmeti, obhekti va ijtimoiy fanlar tizimidagi o’rnи

Sotsiologiya fanini o’rganishga kirishgan har bir kishi bu fanning o’ziga xos so’zlari bilan atamalari, rivojlanish yo’nalishlari, bugungi ahvoli va istiqboli xususida tasavvurga ega bo’lishi kerak. Sotsiologiya fanini mukammal o’rgangan kishi ijtimoiy jarayon va ijtimoiy jamoalar mohiyatini, ularda yuz berayotgan zoxiriy va botiniy o’zgarishlarni, shuningdek ijtimoiy taraqqiyot qonunlari mohiyatini chuqurroq tushunadi, ilmiy amaliyotga nazariy metodologik jihatdan qurollangan holda kirisha oladi, keng jamoatchilik fikrini shakllantirish va istiqlol yo’liga to’la safarbar etish amaliyoti sirlaridan voqif bo’ladi.

M A ' R U Z A L A R M A T N I

“Sotsiologiya” fani mustaqil O’zbekistonimiz taraqqiyotida mustaqillik sharofati munosabati bilan vujudga kelgan yangi fan hisoblanadi. Aslida “Sotsiologiya” fani fan sifatida tarixiy taraqqiyotning ma’lum bir bosqichida XIX asrning boshlarida G’arbiy Yevropada mustaqil fan bo’lib shakllanadi. Sotsial qarashlar esa g’oyaviy ta’limotlar tarzida bir necha ming yillik tarixiga ega bo’lib, dastlab Antik dunyoda Xitoy, Hindiston, Yaqin Sharq, Misr va Markaziy Osiyoda ilgari surilib ijtimoiy-siyosiy g’oyalar bilan uzviy bog’liqlikda shakllanib vujudga kelgan, rivojlanib taraqqiy etgan, Antik dunyo, G’arb va Sharqning buyuk allomalari - Demokrit, Sokrat, Platon, Aristotel, Konfutsiy (Kun-Fu-Szi), S.Guatama, Abu Nasr Farobiy, Ibn Sino, Abu Rayxon Beruniy, Ibn Xaldun, Alisher Navoiy va boshqa ko’plab buyuk sotsial ta’limot namoyondalarining bu sohada xizmatlari cheksiz bo’lgan. Ayniqsa Xitoyda “O’n uch kitob”, Hindistonda “Veda” va “Upanishod”lar, Markaziy Osiyoda “Avesto” va ko’plab qadimiy tarixiy manbalarda sotsial-g’oyaviy ta’limotlarning shakllanib rivojlanishida muhim ahamiyatga ega bo’lgan qimmatli manbalar hisoblanadi. Mustaqil fan sifatida shakllanishida esa frantsuz olimi Ogyust Kontning xizmati kattadir.

Kasbiy psixologiya

Mazkur ma'ruzalar kursi ta'lim standartlari hamda «Kasbiy psixologiya» fanining o'quv dasturi asosida davlat tilida tayyorlangan dastlabki ishlardan biri bo'lib, unda ichki ishlar idoralari xodimlari faoliyatining psixologik jihatlari batafsil yoritilgan. Shuningdek, ma'ruzalar kursida berilgan savol va topshiriqlar hamda psixologik testlar_oʻquvchilarning bu sohadagi bilimlarini takomillashtirishga qaratilgan. Ushbu ma'ruzalar kursi yurispudensiya va yuridik psixologiya sohalarida ichki ishlar xodimlari faoliyati psixologiyasini o'rganayotgan tinglovchi va talabalar, uni tadqiq etish bilan shug'ullanayotgan adyunktlar, aspirantlar, tadqiqotchilar hamda professor-o'qituvchilarga, shuningdek, ichki ishlar organlarining amaliyotchi xodimlariga mo'ljallangan.

Болалар касалликлари пропедевтикаси

Ўрта Осиё худудида 9 асрга келиб (874 йиллар) Хоразмшохлар йирик қудратли сомонийлар давлати ташкил топди. Шу даврда Бухоро, Самарқанд шаҳарлари йирик савдо ва сиёсий марказларга айланди. Ўрта Осиёда фаннинг ёрқин юлдузлари дунёга келдилар. Шулар жумласидан IX асрда яшаб ижод этган «Астраномиянинг бошланиши» асарини яратган математик астроном геогрф Аҳмад Ибн Мухаммад Фарғоний, Муҳаммад Ибн Мусо Хоразмий, шарқ Афлотуни (Аристотел) номини олган Абу-Носир Фаробийларни тилга олиш лозим. Ўз вақтида Ибн Сино Фаробийнинг «Назарий ва амалий табобат ҳақида китоб» ини ўқигач ҳаким бўлишга қарор қилган деган фикр ҳам бор. Бу олимлар жумласига Мухаммад ибн Аҳмад ал- Хоразмий (973 1048), ёхуд Абу Райхон Беруний, Нажибуддин Самаркандий ва бошқалар киради.

Kattalarda hamshiralik parvarishi

Kattalarning salomatligiga bog’liq muommolar murakkab harakterga ega va uning zamirida ko’p omillar yotadi. Katta yoshdagi insonlarni salomatligini saqlab turish va yaxshilash uchun uning shaxsi orqasidan yashirinib turgan turli omillarni to’g’ri tushinish zarur va bemor hayotini hisobga olgan holda samarali yordam ko’rsatish kerak. Shuning uchun muommolarni muntazam yechish jarayonida asosan bemor salomatligini yetarlicha tekshirish va samarali yordam ko’rsatish kerak.

Og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavatida yuqumli kasalliklar. Virusli kasalliklar. Vensan yarali-nekrotik stomatiti. Sil. Zahm. Kandidoz. OITS.

CHaqiruvchi virus - oddiy gerpes. Inkubatsion davri 3-4 kun. O‘tkir yukumli kasallikni boshlanishida tana xarorati oshadi, umumiy xolsizlanish kuzatiladi, toshmalar toshadi, pufakchalar tez orada yorilib, eroziya paydo bo‘ladi. Og'iz bo‘shlig‘i shillik qavatida tarqalgan qizarish, shish, eroziya, afta va yaralar bo‘lishi kuzatiladi, ular bir biri bilan qo‘shilish xususiyatiga ega bo‘ladi. Joylashishi notekis, tanglayda, labda, og‘iz atrofi va burun terisida, jinsiy a’zolar shilliq qavatida afta-eroziya-yara ajralib turadi va ular oq-sariq rangli fibrin karash bilan qoplangan bo‘lib, paxta tampon bilan qiyin olinadi.

П С И Х О Л О Г И Я Т А Р И Х И

Психология фани узо³ ´тмишга эга б´либ асрлар давомида ривожланиб келмо³да. Ушбу маъруза матнида антик давр психологларининг, Шар³ мутафаккирлари ва µозирги замон психологларини фикрлари ѐритиб берилган. Ушбу ³´лланма амалий психологлар ва психология мутахассислиги б´йича таълим олаѐтган талабаларга м´лжалланган.

Sabzavotchilik (Ma’ruza matnlari)

Ilgarilari sabzavot ekinlari asosan tomorqalarda – sabzazorlarda o’stirilgan. Qovun, tarvuz, qovoqlar esa maxsus uchastkalarda - polizlarda yetishtirilgan. Sabzavot yoki poliz ekinlari degan nom anna shundan kelib chiqqan bo’lib, sabzavotchilik yoki polizchilik deyiladi. Sabzavotchilik dunyo dehqonchiligida eng qadimiy asosiy va yetakchi tarmoqlardan hisoblanadi. Sabzi, sholg’om, sarimsoq, lavlagi 2 ming, karam, bodring, piyoz kabilar 4 ming yildan beri ekiladi. Markaziy Osiyoda, ya’ni bizda qovun eramizdan ilgari ham yetishtirilgan.