Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

Sudхo‘rning o‘limi: qissa

Atrofimizda turlicha tabiat egalari bor. Kimdir ochiqko‘ngil – kimdir g‘azabnok, kimdir shafqatli – kimdir mehrsiz, kimdir samimiy – kimdir xushomadni yaxshi ko‘rad.

ТУРКИЙ СЎЗЛАР ДЕВОНИ (ДЕВОНУ ЛУҒОТИТ ТУРК)

Маълумки, ХI асрда савдо-сотиқ ишлари, ҳунармандчилик аввалги даврларга нисбатан анча тараққий қилган, бир қанча катта шаҳарлар юзага келган бир давр эди. Шунинг учун бу даврда жамият аъзоларининг бир-бирлари билан алоқа ва муносабатлари ҳам анча кучайган эди. Шу туфайли бу давр тили ҳам маълум босқичга кўтарилган, ижтимоий ҳаётда ҳам кўзга кўринарли силжиш юзага келган эди. Бинобарин, бу даврни ҳар томонлама ўрганиш жуда катта аҳамият касб этган эди. Бироқ бу давр тилини, бу даврдаги қабилалар муносабати ва қабилаларнинг тутган мавқеини ўрганиш қанча муҳим бўлса, у шунча мураккаб ва чалкаш эди.

Девону луғотит турк

Ўзбек миллий маданиятининг тобора гуркираб ўсиши миллий маданият тарихини янада чуқурроқ ўрганиш талабини қўяди. Бой маданий меросга эга бўлган ўзбек халқининг тарихида «Девону луғотит турк» асари алоҳида аҳамиятга эгадир. ХІ асрнинг машҳур олими, тилшунос Маҳмуд Қошғарийнинг «Девону луғотит турк» («Туркий сўзлар девони») асари ўз дав ридаги туркий қабилаларнинг луғатини изоҳлашга бағишланади. Маҳмуд Қошғарий сўзларнинг турли маънолари ва маъно оттенкаларини изоҳлаш билан чегараланиб қолмай, турли қабила тиллари ўртасида бўлган характерли фонетик ва морфологик фарқларни ҳам кўрсатиб ўтади. Бу жиҳатдан девон фақат изоҳли луғатгина бўлиб қолмай, ХI аср тилининг фонетика ва грамматикаси ҳамдир.

Bibixonim qissasi

Iste`dodli shoir va yozuvchi Xurshid Davronning ushbu to`plamdan joy olgan hikoya va qissalarida ulug` ajdodlarimiz - sohibqiron Amir Temur, Mirzo Ulug`bek, Alisher Navoiy, Bahouddin Naqshband, Bibixonim, Najmiddin Kubro singari insonlarning haqiqat va adolat tantanasi yo`lidagi kurashlari qalamga olinadi.

АГАР ОШИҚЛИГИМ АЙТСАМ

Тушди савдои муҳаббат бошима, Ор этар мардум келурға қошима. Кўб муҳаббат кўйнида қон йиғладим, Етти иқлим ғарқ бўлди ёшима. Сажда айлар зоҳид ул меҳроб аро, Мен қилурман сажда эгма қошима. Қил ҳазар, албатта, жонон, қаҳрдин, Узру зорим сенга бағри тошима. Муҳтасиб тўктурди соқий бодасин, Етмади ақли анинг сирдошима. Кунда юз минг жабр қилсанг, ўргулай, Қўй қараб ғам юкини бардошима. Машраби девонани ҳайрон этиб, Не сабабдин келмадинг бир қошима.

То сени топгунимча

Мик автомат панжара тугмасини босди ва Уилл миннатдорчилик сифатида қўлини силкитганча, ташқарига чиқиб кетди. Ҳали қоронғу, момақалдироқ гумбурлаб ётганига қарамай, Марказий Лондон кўчаларида машиналар тиқилиб кетганди. Соат эса эндигина еттидан ўтди. Уилл ёқаларини кўтариб олдида, машина тутиш осонроқ бўладиган чорраҳа сари юриб кетди. Кўчалар намлиги туфайли анча сирпанчиқ, йўл сатҳи турли чироқларни намойиш этарди.

Сайланма

Узбек адабиёти тарихи саҳифаларини ўзларининг нодир мерослари билан бойитган ва китобханлар дилидан ўчмас жой олган Алишер Навоий ва мавлоно Лутфий, Бобур ва Машраб, Турди ва Мах мур. Муқимий ва Фурқат каби кўплаб истеъдодли сўз санъаткорлари қаторида Аваз Утар ўғлининг номи ҳам шарафли ўринга эга, XIX асрнинг охири ва асримизнинг бошларида яшаб ижод этган Аваз ўзбек демократик адабиётининг йирик намояндаларидан бири сифатида танилди ва ўз даврида озодлик мотивларини куйловчи асарлари билан шуҳрат қозонди.

Мирзо Улуғбек коинотга талпинган ҳукмдор

Ота-ўғил темурийзода Шохрух ва Улуғбек Мирзолар тўғрисидаги ушбу китоб-альбом маданий ҳаётимизни янада бойитишга, шунингдек, ёшларимизни буюк боболарига ҳақиқий ворис бўлиб, Ватанга садоқат билан хизмат қилишга ҳамда фаннинг турли соҳаларида жасорат билан илмий тадқиқотлар олиб бориб, эл-юртимиз обрў-эътиборини жаҳонга машҳур қилишга, кашфиётлари билан даҳо бобокалонларига муносиб издошлар бўлишга даъват ўрнида қабул қиламиз.

Шеърлар Рисола

Анбар отин ХІХ асрнинг ІІ ярми ХХ асрнинг бошларида Қў- қонда яшаб, ижод этган демократ шоирадир. У замондош устоз адиблар изидан бориб, ўз ижодида халқ аҳволини, дугоналарининг ҳис ва туйгуларини ифодалаган. «Ичкари» тутқуни бўлган, устига қаттиқ жисмоний азобларга дучор бўлиб, кўп йиллар бир жойда ётган бу матонатли аёл ҳаёт билан алоқа излаган, давр ҳаёти билан ҳамнафас бўлишга интилган. Нафис шеърияти орқали жамият ҳаёти воқеаларига ўзининг илғор қараш- ларини ифодалаган.

Фазилатим фозилалигим

Муқаддас Солих қизи Абдусаматовнинг Фазилатим - фозилалигим топламида фоний дунёнинг ишларига оид лавха хикоя ва мақолалар ўрин олган.

Тўла асарлар тўплами. Баҳор таровати

Ўзбекистан Кахрамони, Халк шоири Эркин Вохидовнинг“Тўла асарлар тўплами” саккиз китобдан таркиб топади. Шундан тўрт китоб умрнинг тўрт фаслини ифода этувчи ижод намуналаридан иборат: “Бахор таровати”, “Ёз харорати”, “Куз саховати”, “Қиш халовати” деб номланди. Улар, асосан, шеърлар, достонлар, драма ва баъзи таржималардан тузилди. “Қалб садоқати”, “Эрк саодати” деб аталган икки жилд мақолалар, бахслар, адабий ўйлар, сухбатлар, шарҳлар, хотиралар ва “Дил тубига чўққан лахзалар” китобидан ўрин олган хикматли ёдномалардан иборат.

АЛПОМИШ

Ўзбек халқ кахрамонлик достонлари ҳам асрлар давомида яратилди ва уларнинг энг яхши намуналари халк санъаткорлари бахшилар томонидан жонли эпик анъаналарда оғзаки равишда бизгача олиб келинди. Бундай достонларнинг қадимий илдизлари саклар, массагетлар, суғдийлар, хоразмийларга. мансуб уруғ ва қабилаларнинг афсона ва ривоятларига бориб тақалса-да, уларнинг каттагина кисми ўзбекларнинг ягона халқ сифатида шаклланишида асос бўлган уруғ ва қабилаларда патриархал-уруғчилик муносабатларининг емирили- ши ва илк феодал тузумнинг юзага кела бошлаши даврларида яратилган. Чунки улар халқимизнинг ўзлигини англашининг буюк обидалари, унинг ягона халк. сифатида шаклланиш ва бирлашиш сари ташлаган улкан қадамининг шеърият соҳасидаги тенгсиз намуналари сифатида юзага келди. Достонлар гултожи «Ал- помиш» халқимиз яратган ана шундай эпик шеърият намуналаридан

ҒАРОЙИБ УС-СИҒАР

Такаллум аҳли хирманининг хўша чини ва сўз, дурри самини махзанининг амини ва назм гулистонининг андалиби нағма саройи, я'ни Алишер алмутахаллас бин-Навоий... мундок арз килурким, сўз дурредурким, анинг дар'ёси кўнгулдур ва кўнгул мазҳаредурким, жомии маонийи жузв ва кулдур. Андокки, дар'ёдин гавҳар ғаввос воситаси била жилва намойиш қилур ва анинг киймати жавхариға кўра зоҳир бўлур. Кўнгулдин доғи сўз дурри нутқ шарафиға соҳиби ихтисос василаси била гузориш ва оройиш кўргузур ва анинг киймати ҳам мартабаси нисбатиға бока интишор ва иштиҳор топар. Гавҳар қийматига нечукки, маротиб усру кўпдур, ҳаттоки, бир дирамдин юз тумангача деса бўлур.

МУҲОКАМАТУЛ ЛУҒАТАЙН

Такаллум аҳли хирманининг хўша чини ва сўз, дурри самини махзанининг амини ва назм гулистонининг андалиби нағма саройи, я'ни Алишер алмутахаллас бин-Навоий... мундок арз килурким, сўз дурредурким, анинг дар'ёси кўнгулдур ва кўнгул мазҳаредурким, жомии маонийи жузв ва кулдур. Андокки, дар'ёдин гавҳар ғаввос воситаси била жилва намойиш қилур ва анинг киймати жавхариға кўра зоҳир бўлур. Кўнгулдин доғи сўз дурри нутқ шарафиға соҳиби ихтисос василаси била гузориш ва оройиш кўргузур ва анинг киймати ҳам мартабаси нисбатиға бока интишор ва иштиҳор топар. Гавҳар қийматига нечукки, маротиб усру кўпдур, ҳаттоки, бир дирамдин юз тумангача деса бўлур.

ALISHER NAVOIY GʻAZALLARIGA SHARHLAR

Ulug' Navoiyning har biri bir jahon ma'no, bir olam his to'yg'u ifoda qilguchi baytlarini takror-takror o'qib har safar ko'nglimiz surur va hayajon bilan to'ladi, har safar bu olmos satrlarning yangi qirralarini kashf qilamiz, yangi-yangi ma'no tovlanishlarini ko'rib hayratlanamiz. Navoiy baytlari bizning hayotimizga bolalikdan, dastlabki o'qish kitoblari bilan kirib keladi. Biz ilk bor buyuk shoirni donishmand muallim sifatida taniymiz, «olim bo'lsang, olam seniki» deb aytgan ustoz sifatida o'rganamiz. So'ng o'smirlik, yigitlik faslida bizga Navoiy muhabbat, vafo darsini beradi.

ЛЕЙЛИ И МЕДЖНУН

Украшенный чудесными зданиями, тяжелыми башнями и стройными минаретами, утопающий в садах, он становится центром наук и искусств для всей Азни. Герат подарил миру много блестящих умов, вдохновенных талантов. Поэты знаменитый Абдурахман Джами, Хатефи, Хеляли, Би- наи; художники-каллиграфы Султан Али-и-Мешхеди, Мухамед Хандан, Рафики, гениальный живописец Бехзад; музыканты Кул Мухамед Шейхи- Наи, то есть «играющий на флейте», Хусейн-Уди, то есть «играющий на дуде», все они были гордостью Герата,