Kitoblar

Олий билимгоҳлар учун ўзбек тили ва адабиётидан программа.

Ўзбек адабий тили қадимий ёзув тарихига эга бўлган маданий-маънавий манбалардандир.У Навоий даврига қадар шакилланган шакилланган бўлсада бу даврига келиб янада такомиллашди.Ўзбек адабий тили кейинчалик беқиёс даражада ривожланди ва сайқал топди.

Ўзбек адабий тили ва ўзбек диалектлари

Исмлар маъноси (сараланган)

Ушбу китобда бир қанча исмларнинг шакллари ва уларнинг мазмунлари кўрсатилди. Шунингдек, қатор арабчарусча, форсча-ўзбекча луғатлардан фойдаланилди. Мазкур китобни эътиборингизга ҳавола этаётирмиз. Агар сизга исм танлашда ёрдам бера олсак, мақсадга етган бўлар эдик.

Олтмиш баҳор ҳикмати

Ўрта Осиё ва Қозоғистон туркий тиллари лексикасидан тадқиқотлар

Ўзбек халқ шевалари морфологияси

Қўшма гап синтаксиси асослари

Ҳозирги замон ўзбек тили

Морфология ва лексика тарихидан қисқача очерк. XI аср ёзма ёдгорликлари асосида

Бу асар морфология ва лексика бўлимларидан иборат бўлиб I бўлимда XI аср ёзма ёдголиклари - "Қутобқу билик" ва "Девони луғати турк" тилидаги грамматик фақтлар, сўз туркумлари тартиди билан бирма-бир баён қилиб берилади.

Илмларнинг таснифи. Ихсо-ал-улум

Форобийнинг илмлар таснифи "Илмларнинг келиб чиқиши ва таснифи" номли асарида батафсил ёритилган бўлиб, у илмларни назарий ва амалий илмларга, уларни ҳам ўз навбатида мантиқ, математика, табииёт, фалсафа, сиёсат ва ахлоқ каби бўлимларга бўлган, дунёда биринчи бўлиб билимларни тизимлаштирган қомусий олим ҳисобланади, бу эса кейинги давр файласуф ва олимларига (Ибн Сино, Беруний каби) катта таъсир кўрсатган.

Чўлпон сўзининг сирлари

Ушбу рисолада асримиз тонгининг ёруғ юлдузи бўлмиш Абдулҳамид Сулаймон ўғли Чўлпоннинг "Кеча ва қундуз" романидаги лингвопоэтик қонуниятлар очиб берилган.

Ленгвосинергетикага кириш

Мазкур рисола тилшуносликда аста шаклланиб бораётган нисба- тан ёш йўналиш - лингвосинергетика фанининг назарий асослари, келиб чиқиш илдизлари ва манбалари, тадқиқот йўналишлари, истиқ- боли ҳақидаги назарий қарашларни илмий таҳлил этишга бағишланган ўзбек тилшунослигидаги илк маърифий асар ҳисобланади. Бунда дастлаб синергетик парадигма, унинг моҳияти, категориал аппарати, таянч тушунчалари, синергетика ва диалектика муносабати ҳақида маълумот берилиб, сўнг лингвосинергетикага бағишланган тадқиқотлар, синергетика нуқтаи назаридан тил ҳодисаларининг таҳлили каби масалалар ёритилган.

Алифбо сабоқлари

Ўзбек тили ва адабиёти курсининг дастури

Исм чиройи

Асарда ўзбекларнинг болага исм қўйнш одатларн, диний маъноли исмларнинг юзага келиши ва улар англатадиган маънолар, улкан маданий-маънавий қад рият бўлмиш исмларнинг луғавий бойлигини эъзозлаш, асраш йўллари таҳлил қилинади, ўғил болалар ва қиз болалар исмларидан намуналар берилган. Рисола ЗАГС ходимларига, паспорт бўлими хизматчиларига, болаларига чиройли исм қўйиш ниятида бўлган ота-оналарга ва кенг китобхонлар оммасига мўлжалланган.

Яхши исм-инсонга ҳусн

Ушбу китобча кенг китобхонлар оммасига мўлжалланг бўлиб, унда ўғил ва қиз фараандларимизга қўйиладиган исмлар, уларнинг янги ва эски алифбода ҳамда инглиз ва испанча ёзилиши келтирилган,

Хоразмда битилган қўлёзмалар

Қўлингиздаги мажмуа қадимий илм-маърифат маскани Хоразмда битилган бой ёзма меросимизнинг Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти қўлёзмалар хазинасида сақланаётган нусхалари тавсифидан иборат. Тарих, адабиёт, аниқ ва табиий фанлар мутахассислари, умуман ёзма мерос мухлисларига мўлжалланган.

Чет тилида рейтинг тизими асослари, тест таркиби ва турлари

Президентимиз И.А.Каримов 1997 йилпинг 26 февралида Вазирлар Маҳкамасида сўзлаган ўз нутқида маориф потсициалини оширишда яна кўп иш қилишимиз керак эканлиги ҳақида тўхталиб ўтдилар. Ўзбекистон Республикаси Президенти хузуридаги Давлат ва жамият қурилиши академияси хорижий тиллар кафедрасида хорижий тилларин ўргатиш соҳасида Акалемняга юкланган мажбуриятлардан келиб чиқиб, Академиянинг юқори технология билан таъминланганлигини ҳисобга олган ҳолда самарали ишлашга ҳаракат қилинмоқда. Қўлланмада тавсия этилган рейтинг тизими ушбу изланишларнинг дастлабки маҳсули бўлиб, Академиянинг ўқув жараённда синовдан ўтказилди ва яхши натижалар берди. Мазкур қўлланмада ҳозирги пайтларда мактаб ва олий ўқув юртларида ўқув жараёнига кириб келаёттан "рейтинг" тизими ҳақида маълумот ва таклифлар келтирилган. Таклиф қилинаёттан рейтинг тизими Ўзбекистон Республикасида қабул қилинган рейтинг баҳолаш тизимидан келиб чиқади ва нафақат инглиз тили учун, балки хорижий тил сифатида ўргатилаётган барча тиллар учун ишлатиш тавсия этилади.

Аз-Замахшарий буюк филолог олим

Арабу ажамлар устози бўлган буюк олим Абу-л-Қосим Маҳмуд иби Умар иби Аҳмад аз- Замаҳшарий жаҳон фани ва маданиятига салмоқли хисса қўшган хоразмлик буюк алломадир. Ушбу тўпламда азиз ҳамюртимиз бўлган беназир олим фаолиятининг айрим қирралари илк маротаба тадқиқ этилмоқда. Унда Урганч Давлат Университети олимларининг бир қатор мақолалари жамланган Ушбу рисола китобхонларга манзур бўлади деган умиддамиз.

Ўзимиз ва сўзимиз

Ўзбек тили туркий тиллар оиласидаги гўзал, қадимий тилдир. Бироқ баъзи бир тазйиқлар, хусусан, Октябрь тўнтаришидан сўнгги зўравонликлар натижасид қисман табиий тараққиётидан чекиниб, сунъий ўзгаришларга учради. Алифбодан тортиб тил қурилишигач ясамаликлар, номувофиқликлар вужудга келди. Истиқлол туфайли жамиятимизиннг ҳамма соҳасида бўлгани каби тил соҳасида ҳам жиддий ижобий ўзгаришлар учун имкониятлар очилди. Тилимиз миллатимиз маънавиятининг бош белгиси сифатида ўзининг чин вазифасини бажаришга киришди, Ушбу рисолада тилимизнинг кечаси, бугуни ва истиқболи билан боғлиқ масалалар публицистик руҳда ёритилган. Она тилининг миллий ўзликни англаш, маънавий камолотдаги ўрни, бугунги кундаги мамлакагимизда шаклланган холис тил сиёсати далиллар, мантиқий қиёслар асосида теран очиб берилган.