Kitoblar

Алишер Навоий

Олим Шарафиддиновнинг бу асари Алишер Навоийнинг туғилганига 500 йил тўлиши муносабати билан юбилей комитети топшириғига биноан ёзилган бўлиб, 1939 йилда босилиб чиққан. Олим Шарафиддинов кейинчалик ҳам бу асарни мукаммаллаштириш устида ишлади, асарга янги боблар қўшди, Алишер Навонйнинг ҳаёти, даврига онд қисмларга анча аниқлик киритди. Қўлиигиздаги бу нусха Олим Шарафиддиновнинг рафиқаси филология фанлари кандидати Шарифа Абдуллаева томонидан тайёрланди, Нашрга тайёрлашда аввалги нашрга кирмай қолган, Шарқ ва Ғарбдаги олимларнинг навонйшунослик бўйича қилган ишлари ҳақидаги бобни тўлалигича киритилган, илгариги нашрда авторнинг «Хамса» ва бошқа бўлимлар бўйича қисқартирган қисмлари ҳам тикланган. Асар композиция жиҳатидан ҳам автор редакциясига яқинлаштирилган, шундай қилиб, бу нашр анча тўлдирнлган ва мукаммал нашрдир.

Навоийнинг қалб дафтари

Фасоҳат мулкининг соҳибқирони

Жомий ва Навоий

Навоийнинг нигоҳи тушган

Яссавийликка доир манбалар ва "Девони ҳикмат"

Ушбу китоб туркий халқпар тарихида ўчмас из қолдирган Пири Туркистон Хожа Аҳмад Яссавий ҳаёти, ижоди, таълимоти, издошлари ва яссавийлик тарихи тадқиқига бағишланган. Аҳмад Яссавий ҳаёти, тариқати, ҳикматлари, давомчиларига доир таҳлил ва илмий талқинлар билан яқиндан танишасиз. Китоб сизга манзур бўлади деган умиддамиз.

Навоий ижодиётининг халқчил негизи

Навоий асарлари қўлёзмаларининг тавсифи

Ушбу каталог УзССР ФА Ҳ. С. Сулаймонов номидаги Қўлёзмалар институти фондидаги Алишер Навоий қаламига мансуб 24 асарнинг 25 қўлёзма нусхаси тавсифини ўз ичига олади. Тавсиф манбашунослик ва китобшунослик характерида тузилди. Айрим қадимий ва ноёб нусхаларга монографик тавсиф берилди. Китоб ўзбек адабиёти тарихи бўйича манбашунос-текстологлар, аспи рантлар, шунингдек олий ўқув юртлари филология факультетларннинг ўқитувчи ва студентларига мўлжалланган.

Навоий ижодида сатира

Тақдим этилаётган ушбу тадқиқот 1966 йилда нашр этилган «Навоий сатираси» номли ишнинг охири, иккинчи китобидир. Биринчи китобда XV асрда сатиранинг аҳволи, унинг тематик доираси ва ишланган жанрлари масаласи; Навоийнинг сатирага, сатирик адиблар ижодига муносабати; шоир ижодидаги сатиранинг хусусиятлари, кулги ва унинг турлари; реал шахслар, конкрет тарихий воқеа-ҳодисалар ва сатира; «Мажолис ун-нафоис» тазкирасидаги замондошларга берилган сатирик характеристикалар; дунёқараш, ҳаётий материал ва сатирик муносабат ва, ниҳоят, Навоий сатирасида ҳукмрон ижтимоий гуруҳ вакилларининг аёвсиз фош этилиши масалалари шоир ижодидаги умуман танқидий йўналиш фонида маълум тартибда ёритилган. Шу жараёнда шоирнинг сатирик адиб сифатидаги ижодий лабораториясини «очиш»га ҳаракат этилган, сатирик тасвир воситаларидан, турли-туман бадиий приёмлардан фойдаланиш ва сатирик эффект яратишдаги Навоийнинг юксак маҳоратини, новаторлигини фактик материалларнинг таҳлили орқали кўрсатишга алоҳида аҳамият берилган.

Навоий ва Хоразм шоирлари

Ушбу китоб буюк Алишер Навоийнинг лирикадаги ўлмас анъаналарннинг XIX ва XX аср бошларида Хоразмда яшаб, ижод этган йирик шоирлар Муннс, Огаҳий, Комил Хоразмий ва Аваз Ўтарлар шеъриятига таъсири масаласига бағишланган бўлиб, унда улуғ устод ва унинг издошларининг ижтимоий, фалсафий, эстетик қарашлари, поэтик образлари ва маҳорат масалаларн хусусида мушоҳада юргизилади.

Навоий-ёшларга

Дунёда сўзнинг сехрли кучи билан одамни, хусусан, ёшларни тарбиялайман, ўзгартираман, унинг ҳаётига янги маъни киритаман, деб катъий ишонган икки соҳиби қалам бўлса - бири, борди-ю, бундай ижодкор якка-ягона бўлса - шу Алишер Навоий… Бу буюк шоиримизнинг ёшларга алоқадор бўлмаган асари бормикан ўзи? Кўлингиздаги китобни ўқисангиз, Сиз ҳам шу фикрга келасиз, албатта. Муаллиф қизиқарли ёзиш, ўқувчини зериктирмасликнинг турли-туман ифодавий-тасвирий йўлларини излаганига ҳам шоҳид бўласиз. Рисола "Ёшлар йили" Давлат дастури асосида тайёрланди ва чоп этиляпти.

Навоийга армуғон. 6-китоб

"Навоийга армуғон" тўпламининг ушбу китобида республикамиз Олий ўкув юртларида фаолият кўрсатаётган олимларнинг Навоий ижодининг айрим жихатлари хусусид!ги мақолалари жамланган. Унга таниқли профессор-ўқитувчилар билан бирга ёш тадқиқотчилар ва аспирантларнинг мақолалари ҳам киритилган. Китоб кенг илм-адаб аҳлига мўлжалланган.

Навоийга армуғон. 2-китоб

Ушбу тўплам улуғ ўзбек шоири ва мутафаккири Алишер Навоий гаваллудининг 560 йиллик тўйига армуғондир. Ундаги мақолалар буюк адиб меросининг нисбатан кам ўрганилган масалаларини илмий-назарий жаҳитдан таҳлил қилишга бағишланган. Тўплам илмий ходимларга, аспирантлар, Олий ўқув юртлари талабалари ҳамда барча илм-адаб аҳлига мўлжалланган.

Навоийга армуғон.

Бу тўплам улуғ ўзбек шоири ва мутафаккири А. Навоий нинг 525 йиллик юбилейига бағишланган армуғондир. Тўпламдаги мақолалар Навоий меросининг ўрганилмага ёхуд кам ўрганилган масалаларини текширади. Унда Навоийнинг янги топилган айрим асарлари, Навоий асарларинин танқидий текстини яратиш, Навоийнинг адабий муҳити, унин издошлари, адабий жанрларнинг такомилида Навоийнинг ўрні ва традиsиялари каби масалалар ёритилади. Тўплам илмий ходимларга, аспирантлар ва олий ўқув юртлари филология факультетлари студентларига мўлжалланган.

Навоийга армуғон. 3-китоб

Мазкур тўплам "Навоийга армугон" деб номланган анъанавий мажмуани тг учинчи китоби бўлиб. унда университетимиз ҳамде республикамизнинг атоқли, етук навоийшуносларининг янги мақолалари жамланган. Шунингдек аспирантлар, магистрлар ва иқтидорли талабаларнинг буюк шоир ҳақидаги кузатишларига ҳам китобдан ўрин ажратилди. Тўплам Навоий ижодининг ихлосмандлари, кенг илм-адаб аҳлига мўлжалланган.

Навоийга армуғон. 4-китоб

Ушбу тўплам «Навоийга армуғон» деб номланган анъанавий мажмуанинг тўртинчи китоби бўлиб, унда университетимиз ҳамда республикамизнинг атоқли, етук навоийшуносларининг шоир ижодининг айрим қирралари ҳақидаги мақолалари жамланган. Шунингдек, китобдан ёш тадқиқотчилар, аспирантлар ҳамда иқтидорли талабаларнинг буюк шоир ижоди хусусидаги кузатишлари ўрин олган. Тўплам Навоий ижодининг ихлосмандлари, кенг ўқувчилар оммасига мўлжалланган.

Ҳайратул-Аброр талқини

Бундан икки йил аввал филология фанлари доктори, профессор Азиз Қаюмовнинг «Садди Искандарий» ҳақидаги монографик тадқиқоти нашр этилган эди. Асар олимлар ва кенг китобхонлар оммаси томонидан қизғин кутиб олинди ва тез тарқаб кетди, Бу халқимизиннг Навоий ижодига буюк меҳри ифодасидир. Ушбу китобда Навонӣ «Хамса»сининг биринчи достони «Ҳайратул-аброр» қандай яратилганлиги, шоирнинг бу асарида акс этган теран ижтимоий, фалсафий проблемалар тарихий давр ҳамда бугунги кун нуқтаи назаридан кенг таҳлил этилади. Китоб муаллифи Шарқ классик адабиётининг, ҳусусан, навоийшуносликнинг нозик билимдони заршуносларидан бири сифатида ҳақли равишда шуҳрат топган.

Ҳикматлар

Буюк мутасаввуф олим ва шоир Хожа Аҳмад Яссавийнинг издоши Азим Хожа эшоннинг "Ҳикмат"лари тасаввуф сулуки (йўли)ни изчил баён этган машҳур асарлардандир. Рисола Аҳмад Яссавий таваллудининг 950 йиллиги муносабати билан нашр этилмоқда. У кенг китобхонлар оммасига мўлжалланган.

Рима ҳақида қисса

Азиз ўғил-қизларим! Сизлар, "рамлила" байрамини яхши биласиз, албатта. Шу байрамда маймун ва айиқларни ифодаловчи лой, бронза ниқобидаги одамларни кўргандирсиз. Тахтиравонда ўтирган Рама, Лакшман, Ситани дарров таниган бўлсангиз керак. Пайқаган бўлсангиз, улардан нарироқда бамбук ва қоғозлардан ясалган ўнта бошли, ўн жуфт қўлли каттакон қўғирчоқ туради. Бу ёвуз дев Равандир. Бундан минг йил аввал баҳодир Рама Цейлонга келиб, Раван билан жанг қилиб, уни ўлдирган. Шу катта ғалаба шарафига рамлила байрами ўтказилади. Ўшандан буён ҳар йили байрам кунлари Раван ўтда куйдирилади. Қўлингиздаги китобни ўқисангиз, Раманинг ажойиб саргузаштларини билиб оласиз.

Жанглар қиссаси Маҳабҳарата ёки Бҳарата авлодлари жангномаси

Маҳабҳарата ёки Бҳарата авлодлари жангномаси» - қадимги ҳиндларнинг улкан эпосидир. Бундан уч минг йиллар илгари яратилган «Маҳабҳарата» - адабиётнинг ажойиб ёдгорлигигина бўлиб қолмай, қадимги Ҳиндистон халқлари ҳаёти, урф-одатлари, хулқлари, эстетик ва этик қарашлари нинг ўзига хос энциклопедиясидир. «Маҳабҳарата»нинг кўпгина афсоналари («Шакунтала», «Пал ва Дамаянти» ва бошқалар) жаҳон адабиёти хазинасига қўшилди. Болаларга тақдим этилаётган бу нашр сюжет чизиқларининг бой ва мукаммаллигини, хилма-хиллигини, асар руҳи ва поэтик жозибасини сақлаб қолган. Бу китобии қадимги дунё тарихини ўрганувчи 5-6 синф ўқувчиларигина эмас, балки бошқа мамлакатлар ва халқларнинг маданияти билан қизиқувчи ҳамма кишилар ҳам катта завқ билан ўқийдилар.