-
-
Adabiyot, -
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
ЎЗБЕК АДАБИЁТИНИ ДАВРЛАШТИРИШ МАСАЛАЛАРИ
Насимхон РАХМОНОВ,Китобда муаллиф бир неча йиллик кузатувлари асосида ўзбек адабиёти тарихини даврлаштиришнинг назарий-методологик тамойилларини умумлаштиришга, бир тизим ҳолига келтиришга ва тавсифлашга ҳаракат қилади, ўзбек адабиётида “Разнавийлар даври адабиёти”, “Ўрта аср халқ адабиёти” каби янгича даврлаштиришнинг ўзига хос тамойилларини ўртага ташлайди, жаҳон адабиётшунослигида ишлаб чиқилган адабиётлараро умумлаштиришни ўзбек адабиётининг даврлаштирилишига татбиқ кипши ҳақидаги фикрларини қам илгари суради. Бундан ташқари, Исломгача булган қадимги туркий адабиёт, Олтин Ўрда адабиёти ва Темурийлар даври адабиётини даврлаштиришнинг тамойиллари, ўзига хос хусусиятлари ва асосларини қисқа баён қилади. Китобдан яна Алишер Навоийнинг Шарқ адабиётини даврлаштиришга муносабатлари ва қарашлари ҳам ўрин олган. Ўзбекистон Олий таълим тизимидаги ва академик нашрлардаги даврлаштириш масалалари танқидий таҳлил қилинган.
-
O'ZBEK ADABIY TANQIDCHILIGI TARIXI
B. NAZAROV, A. RASULOV, Q. QAHRAMONOV, SH. AXMEDOVA,Darslik 0‘zR FA Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti,0‘zbekiston Milliy universiteti, Buxoro davlat universiteti, Toshkent davlat pedagogika universitetlari olimlari hamkorligida 0‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi talabi va shartnomasiga muvofiq yaratildi. Unda o‘zbek adabiy tanqidining fan va san'at sifatidagi estetik mohiyati. paydo bo'lishi, shakllanishi va taraqqiyot tarixining o‘ziga xos tamoyillari bosqichma-bosqich o'rganilib umumlashtirilgan.0‘zbek adabiy tanqidi rivojiga munosib hissa qo‘shgan qator yetakchi adabiyotshunos-munaqqidlar ilmiy-ijodiy faoliyati yoritilgan. Shuningdek,adabiy tanqidning janriy tarkibi tasnif etilib, taqriz, adabiy-tanqidiy maqola, adabiy portret. tanqidiy-biografik ocherk, esse, adabiy-tanqidiy maktub, adabiy suhbat kabi janrlar tahlil etilgan. Har bir mavzu reja,mavzuni mustahkamlovchi savollar, tayanch tushunchalar bilan ta’minlangan. Darslik universitetlar va pedagogika institutlari o‘zbek filologiyasi fakultetining talaba, aspirant, o'qituvchilari va barcha qiziquvchilarga mo'ljallangan
-
O'zbek adabiyoti va adabiy aloqalari tarixi
Begali Qosimov,Marhum adabiyotshunos olim, O‘zbekiston Respublikasi fan arbobi, filologiya fanlari doktori, professor Begali Qosimovdan boy ilmiy, o'quv-metodik asarlar meros bo‘lib qoldi. Bu meros orasida olim hayotining so'nggi davrlarida tayyorlangan ushbu o‘quv qo‘llanma alohida o'rin tutadi.
-
-
Ўзбек шеърий драмаси
ГАВХ.АР ХОДЖИЕВА,Мазкур монографияда ўзбек адабиётида XX асрда шаклланган шеърий драмага хос хусусиятлар, жанрнинг юзага келиш омиллари, генезиси, ундаги тасвир кулами ва мавзулари, лирик ифода устуворлиги, драматизм ва эпизмнинг намоён булиши, синкретизм масалалари ёритилган. Монография адабиётшунослар, илмий изланувчилар, магистратура ва бакалавриат талабаларига, шунингдек, кенг китобхонлар оммасига мулжалланган.
-
Соҳибқирон Темур
Асрор Самад,Ўзбекистон истиқлол йўлига кирди.бас энди тарихимиз саҳифадларини қайта варақлаш ,бу саҳифаларга адолат ва ҳақиқат кўзи билан адлу инсоф даъватидир.
-
O'zbek tili tarixi
Abdushukurov, B.B,Bugungi globallashuv davrida liar bir xalq, har qaysi mustaqil davlat o‘z milliy manfaatlarini ta’minlash, bu borada awalo o‘z madaniyatini, azaliy qadriyatlarini, ona tilini asrab-avaylash va rivojlantirish masalasiga ustuvor ahamiyat qaratishi tabiiydir. O‘zbek tilining xalqimiz ijtimoiy hayotida va xalqaro miqyosdagi obro'-e’tiborini tubdan oshirish, unib- o‘sib kelayotgan yoshlarimizni vatanparvarlik, milliy an’ana va qadriyatlarga sadoqat, ulug‘ ajdodlarimizning boy merosiga vorislik ruhida tarbiyalash, mamlakatimizda davlat tilini to‘laqonli joriy etishni ta’minlash dolzarb masalalardan sanaladi. Shu ma’noda, 0 ‘zbekiston Respublikasi Birinchi Prezidentining 2016-yil 13-mayda imzolangan “Alisher Navoiy nomidagi Toshkcnt davlat o'zbek tili va adabiyoti universitetini tashkil etish to‘g‘risida”gi farmonida qayd etilganidek. “O‘zbek tilining har tomonlama taraqqiy topishi va adabiy til sifatida maydonga chiqishida qadimiy turkiy til katta hissa qo'shganini alohida ta’kidlash tabiiydir. Shu borada Mahmud Qoshg‘ariy, Yusuf Xos Hojib, Ahmad Yugnakiy, Atoiy, Sakkokiy, Lutfiy kabi ilm-u fan va adabiyot namoyandalarining xizmati va qoldirgan merosi muhim o‘rin egallaganini qayd etishjoiz.
-
Янги ўзбек адабиёти
У.Норматов,Ўзбек адабиёти минг йиллар давомида асосан Шарқ халқлари адабиёти аньаналари доирасида, араб, форс - тожик халқлари адабиётлари билан ҳамкорлика ислом дини фалсафаси тасаввуф тариқатлари таьсирида ривожланади.
-
Навоий поэтикаси "Хазойинул маоний" асосида
Ё.Исҳоқов,Ушбу асар Алишер Навоий бой лирик меросининг актуал проблемаси-унинг поэтикаси тадқиқ қилишга бағишланди. Китобда лирика поэтикасининг икки муҳим жиҳати — жанрлар поэтикаси ҳамда бадиий тасвир поэтикасига хос етакчи тенден- циялар атрофлича таҳлил қилинади. Китоб адабиётшунослар, олий ўкув юртларининг филология факультетлари студентларига, аспирантлар, шунингдек, тарихий поэтика ҳамда Навоий ижоди билан қизиқувчи кенг китобхонлар оммасига мулжалланган.
-
ХХ аср ўзбек адабиёти масалалари
Баракаев Р.,Ўз илмий фаолияти мобайнида XX аср ўзбек адабиётини тизимли тадкиқ этган ҳассос олим, филология фанлари доктори, профессор Наим Каримов таваллудининг 80 йиллигига бағишланган мазкур тўплам ЎзР ФА Тил ва адабиёт институти олимлари ҳамда Республикамизнинг турли илмий муассасаларида фаолият юритаёттан адабиётшунослар мақолалари асосида юзага келган. Бу мақолаларда XX аср ўзбек адабиёти ва адабиётшунослигига оид масалалар тадқиқ этилган.
-
Uch baqaloq
Olesha Yuriy,Yuriy Karlovich Olesha (1899 – 1960)ning bolalar uchun yozgan «Uch baqaloq» ertak-romani jahon xalqlari tillariga tarjima qilingan. Shu kitob asosida yaratilgan balet, kinofilm million-million tomoshabinlarning sevimli san’at asarlariga aylangan. Har avlod yoshligida bu kitobni zavq bilan qo‘liga oladi, maroq bilan o‘qib chiqadi. Zulm, istibdod, haqsizlik avj olgan Uch Baqaloq mamlakatining mehnatkashlari donishmand doktor Gaspar, mohir dorboz Tibul, mard qurolsoz Prospero, tadbirkor qizaloq Suok kabi qahramonlar bilan birgalikda boyonlar saltanatiga qarshi bosh ko‘taradilar va g‘alaba qiladilar. Ana shu jang-u jadallar ertak janriga xos qiziqarli syujet ipiga tizilgan g‘aroyib sarguzasht va voqealar orqali hikoya qilinadi.
-
Turkiy xalqlar adabiyoti tarixi
Hamdamov A.,Turkiy xalqlar adabiyoti fani yangi asrning dastlabki yillaridan boshlab Respublikamiz oliy o'quv yurtlarining filolog mutaxassislariga alohida fan sifatida joriy qilindi. Ushbu o'quv uslubiy qo'llanma turkiy xalqlar adabiyoti tarixini o'rganish borasidagi o‘rinishlardan biridir
-
Navoiyshunoslik 1-qism
Sirojiddinov Shuhrat,Mazkur darslik respublika oliy oquv yurtlari o'zbek filologiyasi va ozbek tili va adabiyotini oqitish yo'nalishidagi talabalar uchun moljallangan bo'lib, unda Alisher Navoiy hayoti va ijodi hamda asarlaripoetikasi bilan bogliq eng muhim ma’lumotlar qamrab olingan, buyuk mutafakkir ijodiga doiryangicha talqinlar berilgan. Darslik navoiyshunoslikda qolga kiritilgan engsonggiyutuqlarni ozida aks ettirganligi bilan alohida ahamiyat kasb etadi.
-
Ўзбек халқ лирикаси
Мусақулов А.,Ушбу монографияда ўзбек халқ лирикасининг таснифи тарихий асослари ёритилган. Сўз саънати тарихида поэстетик ҳодисаларнинг бадиий-эстетик ҳодисаларига ўсиб ўтиши масалалари ўзбек фолъклоршунослиги мисолида тадқиқ этилган.
-
XX аср адабиёти манзаралари
Наим Каримов,Ушбу асарда 20 асрнинг асосан, биринчи ярмида яшаган ёзувчилар ҳаёти ва ижодининг китобхонлар ва ҳатто мутахассисларга номаълум бўлган саҳифалар ёритилган, уларнинг мустабид тузум давридаги эрк ва истиқлол учун кураши ҳамда фожиали такдири ўз аксини топган.
-
Мақсад сари йўл
Одилжон Назаров,Мазкур китоб мусиқа санъати мутахассислари мусиқашунослар дирижёрлар ва созанда-ижрочилар шунингдек мусиқа саиъатига қизиққан кенг китобхонлар оммаси учун мўлжалланган.Ундан шунингдек мусиқий таълимнинг барча бўғинларида қўшимча ўқув адабиёти сифатида фойдаланиш мумкин.
-
XX asr o'zbek adabiyoti
Mirzayev Saydulla,Ikki qismdan iborat mazkur kitobning birinchi qismida XX asr o'zbek adabiyotining o'ziga xos xususiyatlari, shakllanish va rivojlanish yo'llari, taraqqiyot tamoyillari, o'sish bosqichlari, erishgan yutuqlari, yo'l qo'ygan kamchiliklari tadqiq qilinadi.Ikkinchi qismda XX asr o'zbek namoyandalari: M. Behbudiy, Fitrat, Hamza, A. Qodiriy, Cho'lpin, G'. G'ulom, Oybek, A. Qahhor, M. Shayxzoda, H. Olimjon, Mirtemir, Zulfiya, Said Ahmad, A. Muxtor, O. Yoqubov, P. Qodirov, E. Vohidov, A. Oripov, O'tkir Hoshimov, Xayriddin Sulton kabi shoir-yozuvchilar ijodi badiiy-estetik jihatdan tahlil etiladi.
-
ХХ Аср ўзбек адабиёти тарихи
Н.Каримов.С.Мамажонов,Ўшбу дарслик қўлёзмаси Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги. Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги қўшма ҳайъати мажлисининг 1997 йил 31 январдаги 1/5-сонли ва 1997 йил 1 февралдаги 2-1 сонли қарорлари билан тасдиқланган ҳамда наширга тавсия этилган.
-
Notiqlik san’ati asoslari
N. Bekmirzayev,Ushbu o‘quv qo‘llanmada notiqlik tarixi hamda bugungi kun notiqligi haqida ma’lumot beriladi. Qo‘llanma madaniyat kolleji talabalariga, axborot tizimlari va kutubxona xodimlariga mo‘ljallangan
-
Мустақиллик даври ўзбек романлари поэтикаси
Исломжон Ёқубов,Ушбу монография филология фанлари доктори Исломжон Ёқубовнинг кўп йиллик илмий-ижодий изланишлари натижасида юзага келган бўлиб, унда Мустақиллик даври ўзбек романларидаги поэтик янгиланишлар ва уларнинг юзага келишига таъсир этган омиллар жорий адабий жараён контексти ва жаҳон адабиёти аспектида яхлит назарий қараш ва тасаввурлар ҳосиласи сифатида ойдинлаштирилган, ҳаётий-эстетик асослари кўрсатилган